Sinds oktober helpt Števo Čikovský (22) met blokkades van middelbare scholen en universiteiten in Parijs. Daarnaast loopt hij ieder weekend mee met protestmarsen. Hij verhuisde in september naar de hoofdstad voor zijn master Ecological Transition, Risks and Governance na zijn bachelor in Den Haag.
“Ik wil solidair zijn met middelbare scholieren en studenten die in het onderwijs niet krijgen wat ze nodig hebben,” zegt Čikovský. “Het is schrijnend om de onderwijsongelijkheid in het land te zien: leerlingen krijgen les in kapotte schoolgebouwen en hebben niet genoeg docenten. Tegelijkertijd studeer ik aan een van de topuniversiteiten van Frankrijk, iets wat voor de meesten door kansenongelijkheid niet is weggelegd.”
Ook de Amerikaanse Emma Weibel (19), bachelorstudent Political Humanities in Reims, wil medestudenten en scholieren steunen. Een jaar geleden verhuisde ze voor haar studie naar Frankrijk. Op 8 oktober hielp ze mee met een blokkade van haar faculteitsgebouw en schreef hierover voor haar universiteitsblad, The Sundial Press.
Weibel maakt zich regelmatig zorgen over haar toekomst en die van haar leeftijdsgenoten. “Ik kan me voorstellen dat de problemen in het onderwijs ervoor zorgen dat Franse scholieren voelen dat de overheid te weinig investeert in hun toekomst.” Als internationale student wil ze daarom graag bijdragen aan de protestacties van Franse jongeren.
Protesteren is niet zonder risico
De protesten waaraan de studenten deelnemen verlopen grotendeels vreedzaam. Soms komt er geweld bij kijken, vanuit demonstranten en de politie. “De sfeer kan soms ineens omslaan,” aldus Čikovský. Zijn eerste protest in Parijs was overdag een vreedzame mars. Later in de middag bedekten demonstranten hun gezichten met maskers. “Dit ben ik niet gewend van protesten in Nederland, dus ik wist niet wat ik moest doen. Daarna begonnen sommige demonstranten dingen in brand te steken.” Weibel vertelt dat er soms ook branden worden gesticht in de Reimse straten.
Ze gebruikten traangas en rubberen kogels
Wat het demonstreren in Reims nog riskanter maakt, is het harde optreden van de politie, ook bij vreedzame protesten, legt Weibel uit. “Een groep medestudenten voegde zich na de blokkade van de universiteit bij een scholierenprotest in het centrum. Dat protest werd tegengehouden door agenten, die daarbij traangas en rubberen kogels gebruikten.” Volgens Weibel vindt dit soort geweld nog regelmatig plaats rondom de campus en in de stad. “Ik let nu wel op als ik de straat op ga. Het is verontrustend om het politiegeweld tegenover medestudenten en jonge scholieren te zien.”
Ook voor Čikovský is deelnemen aan de protestmarsen in Parijs niet zonder risico. “Op zaterdag 24 oktober waren we op zoek naar een mars in het centrum. We zagen de politie op verschillende plekken traangas en wapenstokken gebruiken, zonder duidelijke aanleiding. We moesten vaak wegrennen en probeerden andere demonstranten, ook kinderen, te beschermen.”
‘We zijn geen spijbelende kinderen’
Volgens Weibel en Čikovský proberen sommige Franse media demonstranten gewelddadiger te verbeelden dan ze vaak zijn. Het is belangrijk om de nadruk te verplaatsen, vindt Weibel. “Het is frustrerend dat het zo veel over het geweld van een kleine groep demonstranten gaat. Dat mag het beeld van de beweging niet blijven bepalen. Jongeren protesteren om zorgen te uiten over problemen die toekomstbepalend zijn voor onze generatie. We zijn geen spijbelende kinderen die op straat willen relschoppen; het is veel meer dan dat.” Čikovský vindt daarnaast dat het politiegeweld meer aandacht mag krijgen. “Het demonstratierecht komt in Frankrijk onder druk te staan: daar moeten we het meer over hebben.”
Beeld: Emma Weibel
Studentenbonden eisen meer
Vorige week kondigde Macron onderwijsmaatregelen aan die aan de legitieme eisen van demonstranten zouden voldoen. De overheid stelt bijvoorbeeld geld beschikbaar voor renovaties, invallers en kleinere klassen. Na deze beloftes riepen studentenbonden echter al snel op tot vervolgprotesten. Čikovský: “Deze aanpassingen voldoen nog niet aan de eisen van studenten- en scholierenbonden.” De overheid wil bijvoorbeeld plaats maken voor 15.000 extra studenten in het hoger onderwijs, terwijl de bonden vragen om minstens 250.000 plekken. Hij is daarom van plan de komende weken te blijven demonstreren.
Čikovský kijkt hoopvol naar de toekomst vanwege de grootschalige protesten. “De scholieren hebben me echt geïnspireerd; we kunnen veel van hen leren. Alleen met dit soort gezamenlijke acties, met duidelijke eisen, kunnen we de overheid bereiken.”
Eindredactie door Eva Ladendorff
