Lessen van een vreemde: ‘Je zult het de rest van je leven met jezelf moeten doen’

Martin Menger. Illustratie: Iris ten Have

Redacteur Iris ten Have praat graag met mensen die ze (nog) niet kent. In haar serie Lessen van een vreemde deelt ze de onverwachte, onvoorspelbare en ontroerende verhalen die dat oplevert. Aflevering 5: journalist Martin Menger.

“Uiteindelijk is de relatie met jezelf de belangrijkste. Je zult het de rest van je leven met jezelf moeten doen.” Martin en ik zitten in de auto onderweg naar de redactie van het Noordhollands Dagblad in Hoorn. We vullen de rit met goede gesprekken. Nadat hij met lof over zijn vrouw Marieke heeft gebabbeld, vraagt hij naar mijn relatiestatus. Als ik hem vertel dat ik een relatie met mezelf heb en dat dat niet altijd even eenvoudig is, antwoordt hij met het bovenste.  

Martin Menger (1959) is journalist bij het Noordhollands Dagblad, sinds 1979. Ik ontmoet hem op dag 1 van mijn stage bij deze krant. Dan al geeft hij een vertrouwd gevoel en oogt hij als een interessante man vol humor en verhalen. Gaandeweg kom ik erachter dat dat beeld klopt. Hij behoort tot de ‘oude rotten’ van de redactie en is, als ik mijn collega’s mag geloven, een van de beste schrijvers hier. Toen hij twaalf was, wist ‘ie het al, vertelt Martin: “Dit ga ik doen, dit vind ik mooi.”

Hij volgt het nieuws op de voet, gaat naar de bieb om te lezen wat andere kranten over eenzelfde onderwerp vertellen. “Ik zag de enorme rol die journalistiek speelt in het leveren van nieuws. En de positie waarin je zit als journalist: je bevindt je tussen de feiten en de mening.”

Impact
Op zijn dertiende verschijnt hij zelf in de krant: ‘Jonge held redt moeder’. “We kwamen terug van de repetitie van het orkest. Het ijzelde. We botsten tegen een boom en doken – plop – door het ijs, de sloot in. Ineens was alles zwart. Heel koud. Mijn moeder zat klem, dus ik heb haar losgetrokken. Voorbijgangers stopten. De verslaggever hoorde hiervan en schreef er een stukje over. Toen dacht ik bij mezelf: dat is dus die impact van journalistiek. Het sterkte me alleen maar.”

Als je informatie van mensen wilt, moet je ze de indruk geven dat je er serieus mee om kunt gaan. Dat je een van hen bent, niet de vijand

Op zijn twintigste krijgt hij een contract aangeboden bij de Enkhuizer Courant. Op dat moment heeft Martin al drie jaar ervaring als sportjournalist. Het toeval wil dat een oudere redacteur een hartaanval krijgt. “Ze hadden snel een vervanger nodig. Toen werd ik neergezet in Enkhuizen. Nota bene op het hoogtepunt van de Nederlandse werkloosheid! Dat zal ik nooit vergeten.”

Af en toe reis ik met hem mee op verslaggeversuitjes. Martin is een goede interviewer en heeft een duidelijke aanpak. Ons eerste uitje is naar een vakantiehuisjespark in Enkhuizen. Ik kijk toe hoe hij voorbijlopers naar zich toetrekt en hun vertrouwen en verhalen voor zich wint, op de meest natuurlijke manier. Ik hoor ook hoe hij opeens met een Enkhuizers accent praat. “Als je informatie van mensen wilt, moet je ze de indruk geven dat je er serieus mee om kunt gaan. Dat je een van hen bent, niet de vijand.”

Dat noemt hij ook een van de grootste verschillen tussen regionale en landelijke journalistiek. “In de regio moet je het vertrouwen van mensen zien te winnen, voordat zij informatie losgeven.”    

Truus Menger
Tijdens deze uitjes vertelt hij regelmatig over zijn moeder. Zij, Truus Menger, speelde een belangrijke rol in het gewapende verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog, samen met zus Freddie Oversteegen en vriendin Hannie Schaft. Voor velen belichaamt zij nu nog het voorbeeld van een krachtige vrouw.

“Mijn moeder was in zekere zin een oorlogsslachtoffer. Het heeft haar leven getekend.” En niet alleen het hare, maar tot bepaalde hoogte ook dat van Martin. Al hadden ze het thuis met het gezin heel leuk, de oorlog hing als een wolk boven hun hoofd. “Als puber ga je je daaraan onttrekken. Het heeft me snel zelfstandig gemaakt.” 

Ik leerde in de praktijk wat geschiedenis is: je kunt erin ronddwalen, erin rondkijken, rondneuzen

Naast journalistiek is geschiedenis een van Martin’s grote liefdes. “Dat komt doordat ik als kind met m’n ouders mee op wereldreis ben geweest. Die kochten een camper en gingen rijden door heel Europa. In Zuid-Turkije, waar toen geen toerist kwam, brak je je nek over de Romeinse ruïnes. Daarna reisden we door Spanje, Italië en Griekenland. Ik zat met m’n neus in de oudheid. Eigenlijk moest ik leren voor school, maar daar had ik geen tijd voor. Maar ik leerde wel in de praktijk wat geschiedenis is: je kunt erin ronddwalen, erin rondkijken, rondneuzen. Dat heb ik nog steeds, tot de dag van vandaag.”

Mensenkennis
Door de mensenkennis die heeft opgedaan lijkt het soms of Martin anderen lezen kan. Hij zegt dat iedereen op de redactie een gebruiksaanwijzing heeft. Als ik vanwege mijn narcolepsie in slaap dreig te vallen, fluit hij mijn kant op en wijst me erop even te rusten. Hij heeft al in de gaten dat ik het niet meer uithou, voor ik heb zelf doorheb. 

Ondanks verschillende moeilijke momenten – Martins beide zoons werden geboren met een ernstige handicap – aanvaardt hij het leven zoals het is en maakt er het mooiste van. Hij leeft van liefde voor zijn vrouw, voor zijn kinderen, zijn vak en geschiedenis, en vertelt en schrijft prachtige verhalen. Zijn onuitputtelijke doorzettingsvermogen kenmerkt hem.

Met medewerking van Marijne Beijen


STEUN NIEUW JOURNALISTIEK TALENT

Red Pers werd vijf jaar geleden opgezet door vier jonge en ambitieuze studenten en is inmiddels uitgegroeid tot een landelijk opleidingsplatform. Het is dé springplank naar een journalistieke carrière.

Wil je ons helpen het medialandschap te vernieuwen door jonge journalisten een stem te geven? Doneer dan nu een flinke kan koffie (€ 5,-), één maandje Zoomen (€ 15,-) of een ander bedrag. Bedankt!


Iris ten Have