De laatste keer Olympisch ijs voor Ireen Wüst en Sven Kramer

Beeld: Myra Emmen Riedel

Ireen Wüst en Sven Kramer op de Olympische Spelen, dat lijkt de normaalste zaak van de wereld. Nooit eerder leidde hun deelname tot zoveel discussie. Wordt het een afscheid zonder eremetaal of lukt het de koningin en koning van het ijs om schaatsgek Nederland nog één keer in extase te brengen?

Wüst en Kramer reizen voor de vijfde keer naar de Olympische Spelen. Wüst haalde 11 Olympische medailles – 5 keer goud, 5 keer zilver en 1 keer brons – Kramer 9 met 4 keer goud, 2 keer zilver, 3 keer brons. Ontzagwekkende cijfers die hen de meest succesvolle Nederlandse Olympiërs maken. Hoewel ze in Peking misschien niet meer tot de topfavorieten behoren, kan hun ervaring op het allerhoogste podium wel het verschil maken.

Uit het niets kampioen

“Het kan gewoon niet! Ik geloof het gewoon niet, dit is niet normaal! Fuck!” De dolblije 19-jarige Wüst had zichzelf voor de camera’s niet meer in de hand toen ze in 2006 in Turijn goud won op de drie kilometer. Oprecht, vrolijk en steengoed, zo leerde Nederland Ireen Wüst kennen. In de jaren daarna waren Wüsts medailles vaste prik voor het sportpubliek, maar Wüst zelf leek er nooit aan te wennen. Toen ze in 2018 haar vierde gouden medaille won, was haar blijdschap even ontroerend als in 2006.

Waarom zou je stoppen als je er nog toe doet?

Lange tijd leek het erop dat het bij vier Spelen zouden blijven. Goud in Pyeonchang werd als de kroon op een imposante carrière gezien. Ook door Wüst, die meermaals verklaarde dat 2018 haar laatste keer zou zijn. Maar het kan verkeren. Waarom zou je stoppen als je er nog toe doet? Geen enkele sporter wil té lang doorgaan, maar bij Wüst lijkt een pijnlijke aftocht niet aan de orde: in 2020 werd ze nog eerste op het WK allround.

Niet gek dat Wüst in Peking tot de absolute zwaargewichten behoort. Topfavoriet of niet, haar deelname boezemt de concurrentie angst in. Een tegenvallend Olympisch kwalificatietoernooi (OKT) in januari doet daar niet aan af. Ook Wüst maakt zich niet druk: ze weet als geen ander dat het metaal pas in Peking verdeeld wordt. Daar kan ze de twijfelaars het zwijgen opleggen.

Een lastige aanloop

Medeveteraan Kramer heeft een even imposante Olympische geschiedenis, maar één incident zal niemand ooit vergeten. Daarvoor moeten we terug naar Vancouver in 2010. Kramer heeft goud op de vijf kilometer gewonnen, maar een zekere winst op de tien kilometer glipt op dramatische wijze door zijn vingers. Met een ruime voorsprong op zijn concurrenten stuurt zijn coach Gerard Kempers hem de verkeerde baan in.

Een menselijke fout, maar ook een fout waar weinig mensen overheen komen. Kramer wel: vier jaar later rijdt hij naar een nieuwe overwinning op de vijf kilometer en pakt hij zilver op de tien. En in de jaren die volgen wordt zijn prijzenkast alleen maar voller.

Dat kwalificatie geen abc’tje zou worden, wist Kramer maar al te goed

Tot nu. Want na een historische derde gouden medaille op de vijf kilometer tijdens de Winterspelen van Pyeongchang, lijkt titelverdediging in Peking een schier onmogelijke opgave. Die gouden medaille uit 2018 was namelijk Kramers laatste individuele prijs op wereldniveau. Hij kampte met hardnekkige rugproblemen en de resultaten vielen tegen.

Na een dramatisch 2021 was de maat vol en besloot Kramer zich in mei te laten opereren aan zijn rug. Met maar één doel voor ogen: kwalificatie voor Peking. Dat dat geen abc’tje zou worden, wist Kramer maar al te goed. Hij voelde voorafgaand aan het OKT dan ook een spanning die hij lang niet had gekend. De favorietenrol was hij kwijt: er bestond een reële kans dat hij het niet zou halen.

Dat Kramer tóch gaat, heeft vooral met zijn prestaties in het verleden te maken. Hij wist zich tijdens het OKT niet direct te kwalificeren waardoor hij moest hopen op een aanwijsplek van de schaatsbond (KNSB). Die kreeg hij: Kramer werd geselecteerd voor de ploegenachtervolging en de massastart, waardoor hij ook op de vijf kilometer mag starten.

“Met Kramer erbij is de kans op goud in de ploegenachtervolging significant groter”, legde Remy de Wit, technisch directeur van de KNSB, uit. Niet iedereen was overtuigd. Kramer zal er in Peking alles aan moeten doen om te bewijzen dat hij zijn plek nog steeds waard is.

Dit worden zeker weten de allerlaatste Olympische Spelen van de koningin en koning van het ijs. Wat voor einde het wordt is allerminst zeker. Lukt het Wüst om de schaatswereld wéér te verrassen, zoals in 2006? En bewijst Kramer dat de keuze om hem te selecteren de juiste was? Wat er ook gebeurt, feit blijft dat het publiek afscheid neemt van de grootste schaatsers die Nederland ooit heeft gekend. En misschien wel ooit zal kennen.

Met medewerking van Jan Tourkov


Steun ons!
Vond je dit een goede productie en wil je hier meer van zien? Steun deze redacteur met een kleine donatie voor een kop koffie (€ 2,50), een redactievergadering (€ 12,50) of een ander bedrag!

Joep van Meyel