In gesprek met Sophie Kugel: ‘Ik vergelijk een museumbezoek met een mooie wandeling in de natuur’

Beeld: Roos de Wijs.

Hoera! Na een sluiting van 173 dagen mogen de musea weer open. Voor hen die nog een duwtje in de rug nodig hebben om een museum te bezoeken is daar Sophie Kugel. Ze vertelt over haar werk en grote passie voor kunst en cultuur.

Als gevolg van de coronamaatregelen waren musea in Nederland gesloten vanaf 15 december 2020 tot 5 juni 2021. Een verstandige beslissing, maar pijnlijk voor de culturele sector. Toch bleef deze niet bij de pakken neerzitten en kwam het ene na het andere museum met digitale tentoonstellingen. Het online delen van kunst beleefde een hoogtepunt. Zo ook de carrière van Sophie Kugel.

Kugel studeerde Architectuur aan de TU Delft en werkt momenteel als museum- en tentoonstellingsfotograaf. Op haar Instagrampagina (@sophie.kugel) verwent Kugel haar bijna 7.500 volgers met foto’s van tentoonstellingen in onder andere opdracht van het Museum Dordrecht, Museum Beelden aan Zee en dertig andere musea vanuit een grote culturele instelling. Haar doel? Jongeren aanzetten tot een bezoek aan een museum of galerie. 

Sophie Kugel. Beeld: Thijs Kurpershoek.

Tussen kunst en kijker

Hoewel Kugel tegenwoordig veelal in opdracht van zulke verschillende culturele instanties werkt, begon haar fotografisch museumverslag uit puur enthousiasme en een ‘intrinsieke motivatie om altijd iets te maken’. Het bezoeken van een museum vergelijkt Kugel met wandelen in de natuur. “Ook dat is heerlijk, biedt inspiratie en geeft rust.” Wie naar haar Instagrampagina kijkt, ziet dat Kugel zelf een rol speelt in de beelden. Anderen wezen haar na een tijdje op het effect van haar foto’s. “Al snel begreep ik dat mijn foto’s kunnen aanzetten tot een museumbezoek,” begint Kugel. “Mensen verplaatsen zich in mij en komen tot de conclusie dat ook zij voor deze kunstwerken willen staan.”

‘Het online tonen van kunst wordt steeds belangrijker, mede door de lockdown heeft dit een enorme vlucht genomen’

Met haar posts op Instagram hoopt Kugel de drempel tussen kunst en kijker te verlagen. Velen zien het bekijken van kunst als een ontoegankelijke hobby, maar daar brengt Kugel verandering in. “Veel mensen denken dat je van kunst iets moet leren, dat je alles moet begrijpen,” vertelt Kugel, “maar zo zwaar hoeft het niet te zijn. Kunst kan je ook simpelweg intrigeren, inspireren of een gevoel van geluk geven.” Met haar werk hoopt zij de drempel voor een museumbezoek te verlagen en zo bij te dragen aan de toegankelijkheid van musea en galeries. Grappend noemt Kugel zichzelf een art-patron: een beschermvrouwe van kunst. Met haar foto’s brengt ze een ode aan de kunst of kunstenaar door hen een hedendaags platform te bieden.

Beeld: Sophie Kugel.

Het nieuwe normaal

Waar veel ZZP’ers in de culturele sector grote last hebben van de coronacrisis, gaf deze de carrière van Kugel juist een boost. “Het online tonen van kunst wordt steeds belangrijker, mede door de lockdown heeft dit een enorme vlucht genomen.” Musea, galeries, theaters: iedereen wil online vind- en zichtbaar zijn. Of digitale tentoonstellingen blijvend zijn? Als het aan Kugel ligt wel. “Digitale tentoonstellingen zijn de perfecte aanvulling op de fysieke kunstervaring.” Volgens Kugel stelt het ons in staat details te zien die anders niet zouden zijn opgevallen. Maar of deze vorm van tentoonstellen compleet vervangend is? “Nee, de emotionele band die je ervaart tijdens het fysiek bekijken van kunst kan digitaal verloren gaan.” Daarnaast kan een curator met kleuren, composities, diepte, structuur en lay-out een tentoonstelling naar een hoger niveau tillen. De samenhang die je vindt in een fysieke omgeving is volgens Kugel digitaal onmogelijk na te bootsen. Een verfrissende aanvulling, maar een vervanging? Dat nooit.

Voor de onervaren

Tegen hen die zelden of nooit een museum bezoeken wil Kugel graag het volgende zeggen: “Er is altijd wel een tentoonstelling of museum bij je interesses te vinden. Daarnaast hoeft kunst kijken niet zwaar te zijn of lang te duren. Dwaal rond, laat je leiden door je gevoel en kies twee werken uit die je aanspreken. Lees daarover, praat daarover. Je zal deze werken onthouden en niet het gevoel hebben dat je met een overvloed aan informatie het museum verlaat.” Wellicht een beetje zweverig, maar een tentoonstelling moet je ervaren. Bovenal draait de echte kunstervaring om jouw persoonlijke ervaring en de verbinding die jij met een kunstobject voelt. En als die er niet is, is dat ook goed. Zonde van je tijd zal het niet zijn. In de toekomst zal Kugel haar toegepaste kunstprojecten blijven maken, maar ook zal ze haar eigen (autonome) projecten en ontwerpen verder gaan uitwerken: “Ik blijf een maker in hart en nieren.” En wie van plan was dit weekend een mooie wandeling te maken: wellicht kies je nu voor een museumbezoek!

Met medewerking van Eva Prakken.


Steun ons!
Vond je dit een goede productie en wil je hier meer van zien? Steun deze redacteur met een kleine donatie voor een kop koffie (€ 2,50), een redactievergadering (€ 12,50) of een ander bedrag!