(Vrije)tijdsoptimalisatie

Luisterboeken anderhalf keer zo snel afspelen, bijhouden hoe lang je onder de douche staat en enkel films kijken die hoog scoren op IMDB. Redacteur Jelle Holtzapffel ziet met lede ogen aan hoe we onze vrijetijdsbesteding volledig optimaliseren.  

Past het lezen van deze column binnen uw definitie van ‘een optimaal ontspanningsmoment’? Een garantie dat het leuk wordt is er natuurlijk niet en of u er iets van opsteekt kan pas achteraf worden besloten. Daarbij bent u hier misschien voor het eerst en is de kwaliteit van mijn columns niet te controleren: geen top tien-notering of cijfer op IMDB. Zo zijn er alweer drie zinnen verstreken zonder duidelijkheid over wat u te wachten staat en of de heilige graal van de optimale dagbesteding hier gevonden kan worden. Voor de échte productiviteitsfetisjist moet deze column tot nu toe een verschrikking zijn: er zouden zoveel dingen nuttiger zijn geweest.

De grap is dat ik zelf wel iets weg heb van de hierboven opgevoerde karikatuur. Regelmatig plan ik mijn vrije middag zo vol dat ik van de stress besluit maar helemaal geen planning aan te houden. Dat voelt dan weer uiterst onbevredigend. Zo leef ik in overeenstemming met een van de hardnekkige dogma’s van deze tijd: we moeten het leven ten volle benutten. Dat is geen recht, maar een plicht. Deze optimalisatiedrang lijkt zijn intrede te hebben gedaan op de werkvloer. De werknemer van de 21e eeuw krijgt zoveel op zich af, dat hij zich maar beter kan wapenen met een duidelijke, gestructureerde en efficiënte daginvulling.

Een van de huidige helden van deze efficiënte manier van werken is Rick Pastoor. In zijn boek Grip geeft Pastoor een aantal bruikbare tips om de werkweek beter in te richten. Blok dat halfuurtje voor de vergadering in om je voorbereiding duidelijk ingekaderd te hebben, zorg dat er geen afspraken in je hoofd blijven zitten en verdeel je bezigheden in lichtere en zwaardere taken. Het lijken me belangrijke handvatten voor de jonge werknemer, voor wie de start van de carrière overrompelend kan zijn (zo zie ik aan alle vrienden om mij heen).

Toch durf ik wel te stellen dat we zijn doorgeslagen. Als ik hoor dat een vriend zijn luisterboek anderhalf keer zo snel afspeelt of dat een huisgenoot bijhoudt hoe lang hij onder de douche staat, dan zie ik de voordelen van de efficiënte dag niet opwegen tegen de stress die het oplevert. Ook maakt het duidelijk dat we de knop van het efficiënte denken in onze vrije tijd niet zomaar kunnen uitschakelen.

Als je eenmaal een productiviteitsfetisjist bent geworden, dan ga je in het weekend niet op de bank liggen luieren

Dat klinkt ergens als een paradox van de tijdsoptimalisatie. We denken dat we met de efficiënte werkweek meer vrije tijd creëren, maar in onze vrije tijd gaan we rustig door met optimaliseren. Wanneer ontspannen we dan nog? Als je eenmaal een productiviteitsfetisjist bent geworden, dan ga je in het weekend niet op de bank liggen luieren. Ook het weekend kan geoptimaliseerd worden: het beste genieten, het meeste ontspannen.

Die perfectiedrift leidt ertoe dat we onzekere scenario’s uitsluiten. Wie durft er nog een film te kijken waarvan je niet zeker weet of die hoog scoort op IMDB? Wie leest nog dat boek dat niet in de toplijstjes staat? Of gaat een straat in waar het niet per definitie gezellig is? Juist afwijken van het optimale kan tot een nieuw inzicht leiden, ons de spontaniteit geven waar we na een gestructureerde week aan toe zijn.

Misschien dat we met kleine stapjes langzaam wat progressie kunnen boeken, om het in populair jargon uit te drukken. Zelf had ik een leermoment op een zondagavond: de huisgenoten waren weg, een beangstigende hoeveelheid tijd en ruimte lag voor me. Op zulke momenten raak ik steevast getriggerd door alle lijstjes “beste films van dit moment” en “documentaires die je moet zien”. Nu liet ik dat achterwege en laafde me aan een slechte voetbalwedstrijd ergens in de onderste regionen van de Spaanse competitie. Wat een rust!

Ergens daalde het besef in: dus hier was al dat plannen goed voor.

Met medewerking van Wessel Wierda.


Jelle Holtzapffel
Latest posts by Jelle Holtzapffel (see all)