Hoe Wageningse studenten ‘soort-zoekt-soort’ tegengaan

Beeld: Roos Vervelde

Een racistisch incident in Wageningen zorgde onlangs voor de nodige ophef. Aan de plaatselijke universiteit staat integratie weer op de agenda. Wat kunnen we doen om interactie tussen studenten te bevorderen? 

Als Aziaat voel ik me meer op mijn gemak bij Aziaten dan bij Nederlanders of andere internationale studenten,” vertelt de Zuid-Koreaanse student Shinhye Lee (25) in de kantine van de universiteit van Wageningen (WUR). Ze kwam twee jaar geleden naar de Gelderse stad voor haar master Plant Sciences. Shinhye kende niemand, sprak geen woord Nederlands en de plaatselijke cultuur was haar onbekend.

De eerste dagen voelde ik me heel eenzaam,” zegt ze. Het speciale introductieprogramma van de WUR, Annual Introduction Days, bracht daar verandering in. Ze leerde er andere internationale en Nederlandse studenten kennen. Toch kreeg Shinhye maar één Nederlandse vriend – verder raakte ze vooral bevriend met Aziatische studiegenoten. Bij hen voel ik me comfortabeler. We delen dezelfde cultuur.

Onlangs zorgde een discriminerend voorval in Wageningen voor de nodige ophef; media berichtten er veelvuldig over en ook vanuit de universiteit klonken veel reacties. Verschillende verenigingen, zoals de Indonesische studentenvereniging (PPI) en de United Community of African Students (UCAS), lieten hun steun blijken middels een video op Facebook. Ook de rector van de WUR sprak zich uit tegen discriminatie.

Sneewbaleffect

De Wageningse universiteit kent een grote variatie aan studenten- en studieverenigingen en maatschappelijke en culturele verenigingen. De WUR lijkt een milde segregatie-cultuur te hebben. Dat komt voort uit het universele ‘soort-zoekt-soort’-fenomeen: Mensen willen graag omgaan met anderen die min of meer hetzelfde zijn, dus liever iemand uit de eigen groep. Het is makkelijker om om te gaan met andere studenten die dezelfde taal spreken, dezelfde leefstijl hebben, dezelfde opinies,” stelt socioloog Frank van Tubergen van de Universiteit van Utrecht. Het zorgt voor een sneeuwbaleffect: onze vrienden worden ook weer vrienden van elkaar.

De studiemigratie in Nederland is door de jaren heen toegenomen en dat is terug te zien in de statistieken van de WUR. De universiteit telt dit studiejaar in totaal 12.819 studenten, waarvan 2.889 internationale studenten, uit 110 verschillende landen. De voornaamste herkomstlanden zijn China, Duitsland en Italië. In studiejaar 2004/2005 was het totale aantal studenten 4.821, waaronder zo’n 1.100 internationale studenten.

Naast de recreatieve activiteiten kunnen studenten gebruikmaken van een psycholoog

De achttienjarige Jeta Purrini uit Kosovo volgt de bachelor Food Technology, een studie die sinds twee jaar volledig in het Engels wordt gegeven. Zelf loopt ze als internationale student niet tegen grote moeilijkheden aan, maar lichte irritaties zijn bij sommige internationals wel aanwezig. In de Whatsappgroep van de studie wordt door Nederlandse studenten alleen maar Nederlands gepraat. Internationale studenten kunnen het daardoor niet volgen.Jeta ziet soms ook dat studenten ‘clusteren’; Aziaten die vooral met Aziaten omgaan en Italianen met Italianen, Duitsers met Duitsers.

Toch zijn er voor internationale studenten meerdere manieren om zichzelf thuis te maken in het universiteitsleven en te mengen met andere studenten. Zo zijn er diverse kroegen en is er de International Club Association, een nachtclubdie sinds 1958 culturele feesten organiseert. Naast de recreatieve activiteiten kunnen studenten gebruikmaken van een psycholoog, wat student Shinhye in het begin van haar studie heeft gedaan. Ze kampte met een laag zelfbeeld, en hoewel de psycholoog een wachtlijst van gemiddeld twee weken heeft, was het het wachten waard. De masterstudent kreeg goed adviesvan de psycholoog. Haar Zuid-Koreaanse medestudent Hojong Song (26) en de Kosovaarse Jeta weten dat ze van de universiteit hulp kunnen krijgen indien nodig, maar hebben er nog geen gebruik van gemaakt.

Volgens Simon Vink, woordvoerder van de WUR, zijn speciale programmas niet nodig en is de integratie van internationale studenten geen probleem. De internationale studenten horen bij de universitaire gemeenschap, dus ze horen er vanaf dag één gewoon bij. De studies en de medezeggenschapsraad zijn in het Engels.

Waarden zoals liefde en respect zijn universeel, maar de uiting daarvan verschilt

Er zijn meerdere manieren om soort-zoekt-soort tegen te gaan, stelt socioloog Van Tubergen. “De universiteit, in zoverre een relevante actor in huisvesting, kan internationale studenten bij elkaar plaatsen, of juist in meer gemengde studentenhuizen.Maar er kan ook worden gedacht aan een soort buddyprogramma, waarbij buitenlandse studenten op weg worden geholpen in de Nederlandse samenleving. “Via het netwerk van de Nederlandse student ontstaan voor de internationale studenten ook weer meer contacten met andere Nederlanders.Het is echter de vraag hoe (on)wenselijk het is om clusteren tegen te gaan, stelt Van Tubergen.

Een voorstander van culturele verbinding is Zennu Haile Michael van Keer Communicatie. Ze geeft trainingen in interculturele communicatie en empowerment in Wageningen en de regio. Michael vertelt over de culturele verschillen binnen een vriendschap: Wanneer het verschil tussen het gastland (Nederland) en de gast (de internationale student) groot is, raken ze in isolement omdat ze elkaar niet begrijpen. In Ethiopië betekent vriendschap bijvoorbeeld heel wat anders dan in Nederland. In Ethiopië ben je in een vriendschap elkaars broer of zus, in Nederland is vriendschap een stuk afstandelijker. Dat zit hem in de manier waarop we zijn opgevoed, oppert Michael. Waarden zoals liefde en respect zijn universeel, maar de uiting daarvan verschilt. Kennis van cultuurverschillen en zelfreflectie kan daarbij helpen. Het vereist een open mind. Zo wordt de cultuur doorbroken.

Football Friday

Een manier waarop Wageningse studenten eigenhandig die cultuur doorbreken, is door middel van voetbal. De Italiaanse Francesco Cecchi, voormalig PhD-student, liep ruim tien jaar geleden Football Friday tegen het lijf toen hij op een vrijdagavond langs het voetbalveld fietste. Hij had er nog nooit eerder van gehoord. Er zit geen organisatie achter. Het is spontaan ontstaan en houdt zichzelf in stand. Er is zelfs geen Facebook-pagina van,” vertelt hij in de Aziatische eettent bij de campus. Football Friday werd ruim twaalf jaar geleden in het leven geroepen door een aantal Nederlandse studenten, en steeds meer en meer studenten sloten zich aan. Ook internationale studenten.

Inmiddels doen er wekelijks zon honderd mensen aan mee en zijn de Nederlandse studenten in de minderheid. Football Friday representeert de grote hoeveelheid nationaliteiten die Wageningen University heeft. Veel Afrikaanse, Iraanse en Oost-Aziatische studenten doen mee. Dit evenement telt letterlijk meer nationaliteiten per vierkante meter dan waar dan ook in Nederland.Sinds een aantal jaar doen zelfs vluchtelingen, die geen student aan WUR zijn, mee. Tijdens zon avond is de culturele integratie op zijn hoogst.

Steun ons!
Onze studenten dragen vrijwillig bij aan Red Pers. Vond je
dit een goede productie? Sponsor dan onze koffie (€ 2,50), redactievergadering (€ 10,-) of grotere
investering. Dankjewel!

Myrthe De Boer