Kreupele kruipsels

Bouke van Balen. Foto: Olivier Overberg

Welbeschouwd kunnen mensen vrij weinig. We worden geboren als naakte, zielige kruipsels met te weinig haar om onszelf warm te houden.

Vergelijk dat eens met giraffes, die huppelend de baarmoeder uitspringen, klaar om leeuwen te ontwijken of neer te trappen met poten die 365 graden ronddraaien. Laat een mens opgroeien in de wildernis en hij is binnen de kortste keren dood. Wij zijn als wezen totaal ongeschikt om te overleven op deze planeet.

Toch bestaan we nog. Voornamelijk omdat we geleerd hebben om de planeet naar onze behoeften te vormen. Het vuur hield ons warm en werktuigen hielpen ons tegen de leeuwen. Zonder technologie waren wij niets. ‘Techniekfilosoof’ Peter Paul Verbeek stelt dan ook dat de menselijke conditie inherent een technologische conditie is. Technologie maakt ons tot wie we zijn.

We zijn dus kreupele kruipsels. De technologie waar we zo afhankelijk van zijn haalt beetje bij beetje de wrijving tussen mens en wereld weg. Huizen, auto’s, brillen en smartphones hebben uiteenlopende functies maar delen met elkaar dat ze ons leven wat gemakkelijker maken. Het is niet voor niets dat ‘frictieloosheid’ een geliefd woord is in Silicon Valley. Technologie is meestal tegen ongemak. Dat is top, maar als we erin doorslaan een beetje eng.

De directeur van Tinder beweert vol trots dat zijn app ervoor zorgt dat je nooit meer pijnlijk afgewezen wordt. Mark Zuckerberg zei in 2014 dat Facebook ervoor kan zorgen dat je nooit meer na hoeft te denken over de bar waar je naartoe wilt, of met wie je om wilt gaan. Het is ultiem gemak, zelfs onze relaties worden voor ons geregeld. Zolang we gekluisterd blijven aan onze telefoons en onze apps hoeven we nooit meer ergens over na te denken. De oprichter van Google, Larry Page, voorziet een toekomst waarin software alle potentiële problemen kan voorspellen. Politiek? Nergens voor nodig. We hebben technologie!

Technologie is tegen ongemak, maar daarin doorslaan is een beetje eng.

Ik word een beetje ongemakkelijk van al deze vooruitzichten. Bestaat liefde niet bij de gratie van afwijzing? Van op je bek gaan tot het een keertje lukt? Is een bar niet veel leuker als je eerst een dronken zoektocht langs allemaal kuttenten hebt gehad? Zijn vriendschappen niet veel meer waard als je ook weet hoe pijnlijk een ongemakkelijke stilte kan zijn? Problemen binden ons. Hoezeer de media ons ook anders willen doen geloven, de klimaatcrisis en benodigde politieke wil brengt ons samen.

Mensen zijn ongemakkelijke, naakte kruipsels. Daar kan technologie niets aan veranderen. Laten we onze imperfecties accepteren en ongemak omarmen. Laten we mens zijn.


Steun ons voor € -
Bouke van Balen