Nieuwe studentenbeweging tegen economen: pak de klimaatcrisis aan!

Het team van Economists for Future. Foto door Economists for Future

Economen laten de wereld in de steek op het gebied van klimaatverandering. Dat willen de studenten achter de vandaag gelanceerde beweging ‘Economists for Future’ duidelijk maken, in aanloop naar de 25e VN-klimaatconferentie. “Het is nu of nooit.”

Het logo van Economists for Future

“We leven in een klimaatnoodtoestand, en van de vele grote uitdagingen die dit met zich meebrengt, vereist deze situatie dat het vakgebied van de economie zichzelf goed in de spiegel kijkt.” Zo begint de open brief van Economists for Future, geadresseerd aan de economische gemeenschap. De waarschuwing markeert het begin van de internationale studentenbeweging, die zich richt op de economische aanpak van de klimaatcrisis.

Gezien de omvang van het klimaatprobleem heeft de economie tot nu toe namelijk gefaald, stellen de studenten. “Waar we hebben bijgedragen, zijn we grotendeels mislukt: de op de markt gebaseerde oplossingen hebben de emissiereducties nog niet gerealiseerd in het vereiste tempo. En in de context van de klimaatnoodtoestand staat langzaam winnen gelijk aan verliezen.”

“Als studenten zullen we niet stil blijven wanneer onze discipline de wereld teleurstelt”

De timing van de brief is strategisch: maandag begint de 25e VN-klimaatconferentie in Madrid, waar de voortgang van het Akkoord van Parijs wordt besproken door regeringsleiders. Een andere noodkreet aan de vooravond van deze klimaattop kwam van de VN zelf: uit het rapport Emissions Gap 2019 bleek we per direct jaarlijks 7,6 procent minder broeikasgassen moeten uitstoten om de klimaatdoelen te halen.

Zo’n uitdaging is bij uitstek een vraagstuk voor economen, schrijft Economists for Future. “Economen houden van winstoptimalisatie, gegeven bepaalde beperkingen. Nou, hier is de beperking: we hebben 11 jaar om de wereldwijde uitstoot te halveren. Hoe optimaliseren we de gedeelde menselijke welvaart binnen die grenzen?”

Rethinking Economics

“Als studenten zullen we niet stil blijven wanneer onze discipline de wereld teleurstelt,” zegt Marc Beckmann, student Politics, Psychology, Law and Economics (PPLE) aan de Universiteit van Amsterdam en een van de initiatiefnemers achter Economists for Future. Hij schreef de brief met andere economiestudenten van over de hele wereld, die “uit pure frustratie samenkwamen voor het morele en analytische falen” van hun studie.

Een grafiek uit het rapport van Rethinking Economics NL. Bron: Rethinking Economics NL

Beckmann is ook voorzitter van Rethinking Economics NL. Deze Nederlandse tak van het veel grotere netwerk Rethinking Economics, dat het economische denken willen diversifiëren en vernieuwen, bestaat sinds 2015. Vorig jaar bleek uit een van hun publicaties dat 86 procent van alle economievakken onder de zogeheten ‘neoklassieke theorie’ valt, die veelal uitgaat van een statistisch wereldbeeld. Daarnaast staat het algehele economieonderwijs los van ecologische grondslagen, kaart Economists for Future nu aan: “Klimaatverandering, de kwetsbaarheid van ecosystemen en de onhoudbaarheid van bodemloze consumptie worden grotendeels genegeerd.”

0,1 procent klimaat

Er zijn ook zorgen over het economieonderzoek. Zo heeft een van de grootste vaktijdschriften, Quarterly Journal of Economics, nog nooit een artikel over klimaatverandering gepubliceerd. Van ongeveer 77 duizend artikelen gepubliceerd door economische wetenschapsbladen, adresseert minder dan 0,1 procent klimaatverandering. Behoorlijk ironisch, vindt Beckmann: “Economen hameren er al tientallen jaren op dat ze ‘wetenschappelijk’ zijn, terwijl ze geen prioriteit maken van de belangrijkste wetenschap van onze tijd.”

“Het ondertekenen van deze brief is een verplichting tot onmiddellijke actie”

Het belangrijkste voorstel dat Economists for Future nu dan ook doet, is het prioriteren van onderzoek naar en middelen ontwikkelen voor het tegengaan van de klimaatcrisis binnen de economie. Daarnaast willen de studenten dat aankomende generaties anders worden onderwezen: de economen van de toekomst zouden ecologische concepten tot in de kern van hun denken moeten verankeren. Het derde voorstel is publieke en beleidsmatige betrokkenheid op dit gebied een kernverantwoordelijkheid maken.

“Er is simpelweg geen tijd voor een halfhartige reactie van economen,” besluiten de studenten de brief. “Economen hebben nog steeds een groot onvervuld potentieel om deze crisis aan te pakken, maar het is nu of nooit. Het ondertekenen van deze brief is een verplichting tot onmiddellijke actie. Een toezegging om deze kans te grijpen om de discipline te versterken, maar vooral het onderwerp dat het dient: het welzijn van de mensheid.”


Steun ons voor € -

Max van Geuns

Max van Geuns (1996) is mede-oprichter van Red Pers, was hoofdredacteur en is nu voorzitter van de overkoepelende stichting. Net als vroeger schrijft hij stukken over zijn vakgebieden, economie en duurzaamheid, die hij momenteel combineert in de tweejarige master Environmental Economics aan de Universiteit van Kopenhagen. Als correspondent voor Red Pers werkt hij daar nu aan een serie over hoe Denemarken de prangende vraagstukken van deze tijd, die ook in Nederland spelen, poogt op te lossen.
mm