Ghosten, wanneer en waarom doen we dat?

Foto iStock

“Ik verbrak het contact. Plotseling. Geen appjes, geen chat, ontvrienden, blokkeren. Het was te veel, te snel. Ik ben een ghoster”, bekent een redactielid. Echte cijfers over ghosten zijn er niet. Reden voor Red Pers om zelf onderzoek te doen.

Zo oud als de wereld

Ghosten is een term — ontstaan rond 2011 op platforms van datingapps  voor het zonder reden verbreken van alle communicatie na een relatie, date(s) of romantisch contact. Werd er vroeger ook geghost? Jazeker. Relaties kon je verbreken door simpelweg niet terug te bellen, je antwoordapparaat niet af te luisteren, je sloten te vervangen of bij de marine te gaan. Maar het was wel stukken ingewikkelder.

Blijkbaar pikken we subtiele signalen dat de ander de relatie wil verbreken, niet vroeg genoeg op

Nu kan ghosten heel makkelijk, digitaal. Sociaalwetenschapper Linda Duits legt uit: “Datingapps zijn er bijna op gemaakt om te ghosten. Wanneer je op Tinder een match hebt, is er naast het knopje ‘bericht sturen’ ook de optie ‘verder zoeken’. Oude matches en berichten worden zo ondergesneeuwd door nieuwe. Ook heb je de mogelijkheid om een match op te heffen, de ander krijgt dan geen notificatie. Dat kwetst wel. Ik zou in zulke apps wel een voorstander zijn van een ingebouwde sorry-maar-ik-laat-het-hierbij-knop.”

Objectificatie in de liefde

Onderzoekers hebben het idee dat het abrupte negeergedrag de laatste jaren is toegenomen. Dat zou liggen aan digitalisering: het steeds grotere aanbod aan datingswebsites, social media en datingapps. Daten nu gaat vele malen sneller dan daten oude stijl: contactadvertenties en brieven sturen. Duits: “Dat gemak leidt tot overvloed: mensen hebben vaak verschillende ‘matches’ en gesprekken tegelijkertijd lopen.

Opvallend genoeg ghosten veertigplussers ook

Die overvloed zorgt voor een zekere objectificatie van liefdespartners: mensen zijn ‘aanbod’ geworden. Ook verwachten mensen dat de ander waarschijnlijk ook wel meer ‘aanbod’ zal hebben, en dat ze diegene dus niet zullen kwetsen. Mensen zien de ander niet meer als iemand met gevoelens die met smart thuis op ze zit te wachten. En dus kappen ze het contact ook zo weer af.”

Ghosten: het onderzoek

Cijfers over ghosten zijn er maar weinig. EosWetenschap vroeg datingapp-gebruikers naar de onlinevariant van ghosten: 85 procent was wel eens tijdens online daten geghost en 63 procent ghostte zelf. Een Amerikaans onderzoeksteam concludeerde dat er vijf hoofdredenen zijn om te ghosten: gemak, gebrek aan aantrekkingskracht, een afknapper van de ander, het niet willen van een vervolg(relatie) en veiligheid. Een onderzoek naar ghosten binnen en buiten online daten en de bijbehorende redenen van dit ghosten in Nederland, is nog niet gedaan. Red Pers besloot daarom zelf op onderzoek uit te gaan.

Het Grote Red Pers Ghosten-onderzoek

We gebruiken drie definities van ghosten, los gebaseerd op de drie soorten ghosten die Hasna El Maroudi in de Volkskrant onderscheidt: ghosten, iemand ghosten en blokkeren, en ghosten na seksueel contact. De belangrijkste conclusies:

previous arrow
next arrow
Slider

 

We ghosten veel. Bijna de helft heeft weleens iemand geghost, een kwart geeft aan daarnaast ook geblokkeerd te hebben. Eenvijfde gaf aan weleens iemand geghost te hebben na de seks.
Dezelfde cijfers zien we als het gaat om geghost worden. Ongeveer de helft van de mensen is zelf wel eens geghost, eenvijfde werd geghost na seks, wel gaven respondenten minder vaak aan geghost en geblokkeerd te zijn (15 procent). Gemiddeld zijn we twee keer geghost.

We lijken niet te stoppen met ghosten naarmate we ouder worden. Tieners ghosten het meest, gevolgd door dertigers. Mogelijk maken tieners vooral gebruik van social media en zijn dertigers juist actiever op datingapps: beide middelen om ‘gemakkelijker’ op te ghosten. Opvallend genoeg deed ook meer dan de helft van de veertigplussers aan ghosten.

Ghosten, lijkt vooral een vrouwenzaak. Het cliché dat het zwijgzame mannen zijn die er stilletjes vandoor gaan, blijkt op basis van onze steekproef niet waar. Van de mannen gaf een derde toe wel eens te ghosten. Onder vrouwen was dit bijna het dubbele. Vinden vrouwen het moeilijker om nee te zeggen en ghosten ze daarom? Is het sociaal-wenselijker voor vrouwen? Of, hanteren mannen een andere definitie van wat strikt genomen “ghosten” is? Veel mensen (mannen) die de enquête invulden, kwamen met specifieke voorbeelden en stelden ons de vraag “Telt deze ervaring ook als ghosten?” Het antwoord was altijd ja.

We hebben een blinde vlek voor ons eigen gedrag. We vroegen respondenten naar wat volgens hen de reden was dat ze ghostten of geghost werden. Die kwamen niet helemaal overeen. De meest genoemde reden om geghost te worden en ook om zelf te ghosten, was dezelfde: ‘simpelweg geen interesse in langetermijncontact’. Maar van de mensen die geghost waren, gaf tien procent daarnaast aan dat ‘geen interesse’ niet de reden kon zijn en dat ze geen reden konden bedenken. Nog eens vijf procent gaf aan dat de ghoster in kwestie verliefd werd op een ander. De overige redenen om zelf te ghosten waren echter: ‘Eerdere pogingen om duidelijk te aken dat ik het contact wilde verbreken, werkte niet’ (15 procent) en ‘Bedreiging of stalking’ (5 procent).

Ook in mijn poging te ghostbusten, werd ik geghost

Opvallend genoeg denken we over onszelf níet dat we te opdringerig waren of te veel berichtjes stuurden (slechts twee procent denkt dit van zichzelf). Hier zit een blinde vlek. De ghosters zeggen dat ze duidelijk maakten dat ze geen contact meer wilden, maar de geghosten zien dat bijna niet. Blijkbaar pikken we subtiele signalen dat de ander de relatie wil verbreken, niet vroeg genoeg op.

En als je gewoon vraagt waarom je geghost wordt?

Om dat te checken, besloot ik simpelweg eens na te vragen waarom ik geghost was aan mijn eigen vroegere contacten. Ghostbusten heet dat ook wel: de ghoster confronteren dus. Ik heractiveerde mijn Tinderaccount. Met een kort berichtje vroeg ik mijn vier vorige matches waarom het contact tussen ons verwaterd was. Niet één van hen reageerde: ook in een poging om te ghostbusten, werd ik geghost. En zo houden we elkaars blinde vlek in stand.


Steun ons voor € -

Marthe van Bronkhorst

Marthe van Bronkhorst (1993) is schrijver en werkt als psycholoog. Ze is op de VU en Harvard-universiteit afgestudeerd op het onderwerp slaap en dromen. Ze schrijft poëzie, verhalen en toneel voor onder meer De Tekstsmederij, KAF, Red Pers en project Nieuwe Stukken/Fonds Podiumkunsten.
Marthe van Bronkhorst