De Studentenpsyche in vijf vragen en antwoorden

Bron: www.radio-canada.ca

De afgelopen maand schreef de studentenredactie van Red Pers over een veelvoorkomend en groeiend probleem onder haar soortgenoten: psychologische problemen. Voor deze ‘studentenpsyche-serie’ namen we jonge geesten onder de loep in de vorm van vijf vragen. In dit artikel lees je de antwoorden, van preventie tot behandeling.

  1. Wat is het alternatief voor de lange wachtrijen van de universiteitspsycholoog?

De universiteitspsycholoog heeft wachtrijen van weken, terwijl bijna de helft van de studenten kampt of heeft gekampt met mentale problemen. De oplossing hiervoor komt steeds vaker uit de hoek van burgerinitiatieven en vrijwilligers, legt redacteur Laura Hoogenraad uit. De Advieswinkel is hiervan een perfect voorbeeld. Ze willen laten zien dat psychische hulp wel direct beschikbaar kan zijn: voor iedereen, zonder kosten en zonder wachtrijen. Psycholoog-vrijwilligers, oftewel vergevorderde psychologie studenten, zitten op vier verschillende locaties in Amsterdam elke week klaar voor een inloopspreekuur. “Het is een beetje roeien met de riemen die we hebben.” legt Sharon Voortman uit, voormalig psycholoog-vrijwilliger bij de Advieswinkel. “Je hebt geen hoogleraren klinische psychologie die dit soort dingen kunnen oppakken, maar wél heel veel gemotiveerde psychologiestudenten.”

  1. Waarom ervaren studenten steeds meer de druk om te presteren?

 Een grote groep studenten heeft last van mentale klachten, met in het extreemste geval een burn-out tot gevolg. Dit komt mede door de huidige prestatiemaatschappij, oplopende werkdruk en de intrinsieke drang om te presteren, legt redacteur Florian Teufer uit. Hij schreef als afstudeer-project een boek vol anekdotes van jongvolwassenen die hun weg proberen te vinden in die voortdurende druk. “Het lijkt alsof de maatschappij vergeten is wat ‘jong zijn’ betekent. Niemand wordt zonder kleerscheuren volwassen, jong zijn draait om plezier hebben en de grenzen van je leefwereld oprekken. Twijfelen over belangrijke toekomstkeuzes is dan ook niet erg, als je jezelf maar niet te veel druk op legt of laat leggen. Iedereen moet zijn eigen flow te pakken krijgen en dat gebeurt bij iedereen op zijn of haar eigen tempo. Ook al lijkt het alsof dat niet snel genoeg gaat als je naar leeftijdgenoten kijkt — die vergelijking moet je niet trekken.”

  1. Hoe overleef ik de winter?

Lig je de halve winter in je bed tussen lege pizzadozen, starend naar een Netflix serie die je al drie keer gezien hebt? Als je last hebt van een winterdepressie, is er volgens redacteur Adriaan de Jonge goed en slecht nieuws. Om met het laatste te beginnen: over de oorzaken van een winterdepressie is nog maar weinig bekend. Ongeveer drie procent van de Nederlanders heeft er last van. Bij vrouwen komt het drie tot vier keer vaker voor. Maar waarom, daar zijn wetenschappers het nog niet over eens. Het goede nieuws: lichttherapie doet wonderen. Een week lang elke ochtend een tijdje naar kunstmatig licht kijken is bij zeventig tot tachtig procent van de gevallen al genoeg om de klachten met vijftig procent te doen verminderen.

  1. In hoeverre bepaalt je cultuur of je een psychische ziekte ontwikkelt?

In collectivistische culturen (zoals in Azië en Zuid-Amerika) waar groepsharmonie centraal staat, blijken psychische klachten heel anders te worden geuit en beleefd dan in westerse landen. Dat kwam voort uit journalistiek onderzoek van redacteur Marthe van Bronkhorst, die zelf psycholoog is in twee huisartspraktijken in Amsterdam. Boosheid en stress kunnen zich presenteren als schrikachtigheid, depressie als pijntjes, aldus intercultureel psycholoog Margaux Wienk. Ook is een persoon in een collectivistische cultuur bijna niet te duiden zonder de familiecontext te kennen, vertelt psycholoog Cindi de Moura. Kortom: alleen kijken naar subjectief geuite klachten is niet voldoende, want die verschillen van cultuur tot cultuur. Werk of contacten niet meer goed kunnen uitoefenen door deze klachten is een universeel criterium. Ook is het belangrijk om te zoeken of er geen andere verklaring (zoals een familieomstandigheid) is voor ‘afwijkend’ gedrag. Alleen met die twee extra criteria kunnen we subjectieve klachten los zien van cultuuraspecten. 

  1. Wat drijft het grote Ritalingebruik onder studenten?

Ritalin heeft zich samen met andere ADHD medicatie (concentratiedoping) een plek verworven in het leven van een hoop studenten, legt redacteur Job van Asbeck uit. Een vierde gebruikt wel eens een pilletje om beter te studeren. Doordat het middel alleen op voorschrift van een huisarts of psychiater te verkrijgen is ontstaat er een levendige handel. Sommige studenten laten zich grote hoeveelheden voorschrijven en verkopen deze door aan behoeftige medestudenten. Dit ondanks het feit dat er geen bewijs is voor het studie-bevorderende effect voor mensen zonder concentratiestoornis. Studenten lijken echter niet van plan het middel aan de kant te schuiven: gedreven door een krappe arbeidsmarkt en diploma-inflatie nemen zij de gok. Zo lijkt het studenten een alternatief te bieden, waarbij universiteiten een voortrekkersrol zouden moeten vertolken.