De top vijf landen om te gaan studeren

Yale Law School. Foto door Step.

Studeren in het buitenland, zowel voor een bachelor of master, is razend populair onder Nederlandse studenten. Redacteur Tess Castelijn bekijkt de vijf populairste bestemmingen onder studenten, en vraagt zich af hoe zij dit eigenlijk allemaal betalen.

Onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek wijst uit dat bijna een kwart van de studenten een deel van hun opleiding in het buitenland heeft doorbracht. Op het moment studeren ongeveer 13,700 Nederlanders in het buitenland, een cijfer dat al sinds 2006 gestaag stijgt. Kortom: studeren in het buitenland is populair, en wordt steeds populairder. Uit hetzelfde onderzoek van EP-Nuffic blijkt dat van de meeste Nederlandse studenten in het buitenland, het grootste deel een opleiding volgt in België, Engeland, de Verenigde Staten, Duitsland, of Frankrijk. Aan de hand van gesprekken met studenten die ervaringen deze landen hebben gewoond, onderzoeken wij de complexiteiten van studeren in het buitenland.

België

België blijkt de meest geliefde bestemming onder Nederlandse studenten: ten tijde van het onderzoek studeerden er ruim 3,000 Nederlanders. Ongetwijfeld verklaren universiteitssteden als Gent, Antwerpen, en Brussel een deel van de aantrekkingskracht van het land. Jappe Mo Reintjes (23) deed er een halfjaar een uitwisseling, in Gent. “De stad vind ik ontzettend leuk,” vertelt ze. “Ik ga er ook zeker naar terug.” Daarnaast is het collegegeld in België ook aanzienlijk lager dan het Nederlands wettelijk collegegeld. Afhankelijk van de grootte van het studieprogramma, betaal je zo’n € 900,- per jaar.

Reintjes ondervond wel verschillen met Nederland, die haar uitwisseling in België aanvankelijk moeilijker maakten. “De mensen in België zijn veel voorzichtiger,” stelt Reintjes. “Het is een beetje ‘ons kent ons.’” Volgens Reintjes kan het ook lastig zijn om een woonplaats te vinden. Uit onderzoek blijkt echter wel dat de gemiddelde kosten van een studentenkamer in België ongeveer gelijk vallen met die in Nederland, al verschillen de prijzen natuurlijk per stad. Al met al brengt studeren in België natuurlijk unieke uitdagingen met zich mee, maar het verschilt niet heel erg met studeren in Nederland. “Als je de kans hebt om naar het buitenland te gaan, moet je het sowieso doen,” adviseert Reintjes tot slot.

Engeland

Engeland domineert samen met de VS de ranglijsten voor beste universiteiten, dus het grote aantal Nederlanders dat er studeert is niet verrassend. Een studie of uitwisseling in Engeland brengt echter wel een groot nadeel met zich mee: de kosten. Het gemiddeld collegegeld in Engeland is sinds vorig jaar namelijk het hoogste ter wereld, en voor de keuze om daar een volledige bachelor of master te volgen kan dat een groot verschil maken. Het leven in het Verenigd Koninkrijk kan ook duur uitvallen, zo ervoer ook Camiel Wijffers (25), die zijn master volgt in Londen. “Het leven is veel duurder”, vertelt hij. Ook merkt hij dat hij veel geld uitgeeft tijdens zijn master, omdat er in Londen zoveel te doen is. “Er liggen zoveel verleidingen op de loer. Je wilt er dan ook gebruik van maken.”

Een grote meevaller is dat je de studielening bij DUO mee kunt nemen naar het buitenland. Daarnaast bestaat er ook de mogelijkheid van collegegeldkrediet aanvragen, een bedrag dat je kunt bijlenen als het collegegeld hoger ligt dan het Nederlands wettelijk collegegeld. Dit kun je in Nederland aanvragen, maar ook meenemen naar het buitenland. Het maximale bedrag dat je dan mag lenen, loopt op tot €838,33 per maand. Dat is genoeg om het Engelse collegegeld te betalen, maar of je er met slechts een lening echt veel naast je studie kunt doen, blijft de vraag.

Hieronder vind je de maximale bedragen die je per maand aan Studiefinanciering Buitenland kunt aanvragen vanaf september tot en met december 2018:

  • Lening: € 479,46 per maand
  • Aanvullende beurs*: € 391,00 per maand
  • OV-vergoeding:  € 91,62 per maand
  • Collegegeldkrediet: € 838,33 per maand
  • Totaal: € 1.800,41 per maand

*De aanvullende beurs is een lening voor studenten van minder draagkrachtige ouders en wordt een gift als je binnen 10 jaar je diploma haalt. De maximale bedragen verschillen per opleiding, en zijn hier te vinden.

Verenigde Staten

In Amerika is er een ontzettende diversiteit aan (studie)programma’s. De VS staat dan ook op nummer drie van meest populaire bestemmingen onder Nederlandse studenten. Juanita García Gutiérrez (21) bracht een halfjaar door aan Boston College, een typische Amerikaanse universiteit – zoals je die wel eens in films ziet. “De campus was gigantisch, en prachtig,” vertelt ze. “De meeste studenten woonden de volledige vier jaar van de studie op de campus, en hadden ontzettend veel trots voor hun school.” Dit Amerikaanse saamhorigheidsgevoel heeft volgens Gutiérrez wel een keerzijde. “Mensen zijn heel sociaal, maar tegelijkertijd is het leven op een campus ook afgezonderd. Je ziet nauwelijks mensen van buiten de universiteit.”

Zo’n American college experience  brengt ook hoge kosten met zich mee. Het gemiddelde collegegeld in de VS is, op dat van Engeland na, het hoogste ter wereld. Gutiérrez, die door haar uitwisseling niet het hoge collegegeld hoefde te betalen maar het Nederlandse, vond de kosten van leven in de VS ook al erg hoog. “De VS en New York zijn over het algemeen erg exorbitant,” zegt zo ook Shambhavi Chouhan (20), die momenteel op uitwisseling is aan de University of Virginia, en daarvoor een zomerprogramma deed in New York. “Alles is erg gecommercialiseerd, zo ook het onderwijssysteem. Hier leven als een student is dus erg uitdagend.”

Gelukkig kun je in de meeste gevallen ook de Nederlandse studiefinanciering naar de VS meenemen. Daarnaast is er soms de mogelijkheid om een beurs te krijgen, bijvoorbeeld via het Nederlandse Fulbright Center. Maar al met al, als het op de kosten aankomt, kan studeren in Europa voor Nederlandse geïnteresseerden misschien beter uitvallen, zo wordt ook duidelijk uit de laatste twee steden van dit lijstje.

Duitsland

En zo vinden we in deze top vijf nog één van onze buurlanden: Duitsland. München en Berlijn komen goed uit de verf als het gaat om leukste studentensteden, dus is het geen wonder dat Nederlandse studenten hier graag naartoe gaan. Het collegegeld in Duitsland is stukken lager dan in Nederland, en ligt ongeveer tussen de 200 tot 500 euro. Dit komt omdat er officieel geen sprake van collegegeld is, maar slechts een semesterbijdrage. De gemiddelde huur is ook lager dan in Nederland (of België). Maar in grotere steden valt dit vaak hoger uit, en is het ontzettend moeilijk om een plekje te vinden, vertelt ook Maya Pruzek (20). Er is wel veelal studentenhuisvesting aanwezig in de steden; dit wordt geregeld door een overkoepelende organisatie.

© Nuffic

Maar één van de grootste voordelen van studeren in Duitsland is de mogelijkheid om een Erasmusbeurs aan te vragen. Erasmus+ is een programma voor de Europese Commissie dat geld vrij heeft gemaakt om, onder andere, studeren in het buitenland te financieren. Deze beurs werkt echter als een uitwisseling, en is alleen beschikbaar als jouw universiteit beschikt over een interinstitutionele overeenkomst. In Duitsland zelf zijn wel meer beurzen beschikbaar. DAAD is bijvoorbeeld een financieringsorganisatie die beschikt over meer dan 200 verschillende beurzen.

Pruzek raadt Duitsland in ieder geval aan: “Studeren in Duitsland was de beste ervaring van mijn leven,” zegt ze. “Mijn docenten en lessen waren ontzettend goed, en ik geloof dat deze ervaring mij veel ruimdenkender heeft gemaakt.”

Frankrijk

Natuurlijk kan Frankrijk in een top vijf studeerbestemmingen niet ontbreken. Parijs pronkt, naast Londen en Berlijn, trots als een van de beste studentensteden in Europa. García Gutiérrez, die ook een tijdje aan de Sorbonne heeft gestudeerd, vond Parijs verreweg de beste studentenstad waar zij gestudeerd heeft. Naast de natuurlijke allure die van Frankrijk en haar prachtige steden uitgaat, vond zij Frankrijk vooral uitermate geschikt voor studenten dankzij de voorzieningen die voor deze groep zijn geregeld. Allereerst staat het collegegeld van Frankrijk het laagste op dit lijstje, maar García Gutiérrez noemt vooral de voordelen die er voor studenten zijn. Voorbeelden hiervan zijn de CAF, een Franse vorm van huurtoeslag, en de kortingen bij openbaar vervoer en zelfs restaurants. Ondanks de eventuele kosten die horen bij leven in een wereldstad als Parijs, maken de extraatjes die voor studenten beschikbaar zijn het dus helemaal waard, vind ook Gutiérrez.  “Studeren in Parijs was ook duur, maar er wordt veel meer rekening gehouden met studenten [dan in Amsterdam of Boston],” zegt ze. “Alleen in Parijs kun je na de les in de serre van het Louvre zitten. Gratis.”


Dit is het zesde artikel in onze serie over studentenschulden. Lees ook over:
1. De geschiedenis van de studiefinanciering
2. Studenten met een ‘creatieve lening’
3. De consequenties van een lening voor je hypotheek
4. De psychologie achter lenen: steun of stress?
5. De financiële druk op de lengte van je studietijd