Ook in Bologna is de herfst aangebroken. De bladeren vallen van de bomen, de Bolognesi dragen hun winterjassen en de verwarming gaat aan. Ik zit op Piazza Maggiore − het bekendste en grootste plein van de stad − te genieten van de herfstzon terwijl ik het regionale nieuws lees. Een foto van een groep jongeren trekt mijn aandacht. “Italianen zonder nationaliteit demonstreren ook in Bologna voor ius soli.” In eerste instantie voor mij een onbekend begrip, maar het houdt de gemoederen in Italië flink bezig.

Een paar daagjes Rome of een midweek New York. “Jullie stappen tegenwoordig met meer gemak het vliegtuig in, dan wij vroeger in de bus,” zei mijn oma altijd. En gelijk had ze. Sinds 1990 is het aantal vliegvakanties in Nederland verdrievoudigd. Reizen is in de mode, maar de kwalijke gevolgen blijven vaak onbenoemd. Toch zijn die er wel: thuis én ver weg.