De smartphonepols en de tabletnek

Sociale media hadden nooit zo groot en populair kunnen worden zonder de smartphone. Dankzij dit handige minicomputertje ben je altijd overal bereikbaar. We besteden uren aan onze smartphone, maar wat doet dit apparaatje met jouw fysieke gezondheid?

Vrees voor gezondheid en media hebben een lange geschiedenis. Bij de begindagen van de vertoningen van films was er veel maatschappelijke onrust. Vrouwen en mannen die samen in een donkere ruimte film bekeken – dat moest wel gevaarlijk zijn voor de vrouwen. Met de komst van de televisie in huis werd gevreesd voor de gezinsmoraal en het verminderende gezag van de vader. Bovendien zou je ‘vierkante ogen’ kunnen krijgen van kijken naar een scherm.

Met de komst van de computer in huis kwamen nieuwe problemen aan het licht. Er ontstonden nieuwe ziektes en problemen. De ‘muisarm’, officieel RSI genoemd, werd een echte gezondheidskwaal en verschillende mensen raakten zelfs in de ziektewet. Het internet kwam ook samen met een aantal gedragsverslavingen, zoals game- en gokverslaving. Ook de smartphone blijkt enige gezondheidskwalen te veroorzaken.

Smartphonevingers

Een gemiddelde tiener besteedt tussen de twee à drie uur op zijn smartphone. Dat betekent dat hij die uren zijn handen op een bepaalde manier om zijn telefoon houdt. Het meest onschuldige effect hiervan is de smartphonepink. De pink van de hand waarmee smartphone wordt vastgehouden, meestal de rechterhand, is dan lichtelijk ingedeukt. Dit is vergelijkbaar met het bobbeltje op de middelvinger wat sommige mensen hebben door het schrijven: de schrijfknobbel.

De smartphoneduim is een serieuzer probleem. Deze ontstaat door langdurig in dezelfde houding scrollen. Er zijn verschillende gradaties: je kan alleen kramp krijgen, maar dit kan ook verergeren tot een ontsteking of verkramping. De pijn kan zelfs uitstralen naar je nek en hoofd en gaat soms alleen over door behandeling van een fysiotherapeut. Fysiotherapeut Erik de Ruiter herkent de smartphone-gerelateerde klachten. “Nekklachten en klachten aan de pols zijn vaak gehoorde klachten. Deze ontstaan door eenzijdige belasting en veel gebruik in dezelfde houding.”

“Wissel je houding af en probeer je lichaam niet eenzijdig te belasten”

Dat we door de opkomst van mobiele telefoons, tablets en laptops vaker zonder muis werken, betekent niet dat RSI minder vaak voorkomt. “De meeste houding-gerelateerde klachten worden veroorzaakt door laptopgebruik – RSI door de smartphone komt tot nu toe nog minder voor,” licht De Ruiter toe. Dat betekent niet dat de smartphone helemaal onschuldig is: het aantal meldingen van RSI door smartphonegebruik is aan het stijgen. Je kunt bijvoorbeeld last krijgen van een smartphonepols of een tabletnek. Wil je deze problemen voorkomen, let dan op je houding. “Wissel je houding af en probeer je lichaam niet eenzijdig te belasten. Houd je telefoon hoger, zodat je niet naar beneden hoeft te kijken.”

Bijziendheid en slaapproblemen

Naast deze lichamelijke klachten, kan het licht van je telefoon invloed hebben op je ogen. Bijziendheid komt steeds vaker voor en wordt veroorzaakt door de tijd die je naar een scherm kijkt. “De ooglens moet zich dan inspannen om het licht scherp op het netvlies te krijgen. Staar je in de verte, de horizon in, dan kan de ooglens zich weer ontspannen. Maar kinderen komen tegenwoordig minder vaak buiten, waardoor de ooglens zich ook minder vaak kan ontspannen,” vertelt oogheelkundige Caroline Klaver aan de Trouw. Na elke twintig minuten schermtijd zou je eigenlijk twintig minuten een pauze moeten houden om bijziendheid te voorkomen.

Het licht van het scherm heeft niet alleen invloed op de ogen, maar ook op de hersenen. Het blauwe licht van de smartphone verstoort namelijk het slaapritme. Het licht onderdrukt de aanmaak van slaaphormoon melatonine. Dit hormoon zorgt ervoor dat je slaperig wordt, maar komt door het blauwe licht niet goed vrij. De bezigheden op de smartphone zorgen daarnaast voor prikkelingen die je hersenen activeren, waardoor je in je hoofd bezig blijft met de informatie die je zojuist tot je hebt genomen. Hierdoor val je ook moeilijker in slaap. Bovendien houden de pushmeldingen in de vorm van geluiden of vibreren je uit je slaap.

Remedie

Wil je fysieke klachten door de smartphone voor zijn, dan moet je zorgvuldiger omgaan met je schermtijd. Apps zijn zo ontwikkeld om jou zo veel en zo lang mogelijk op je telefoon te houden. Op deze manier zie jij de meeste reclames en verdienen ze aan je. Neem daarom zelf de verantwoordelijkheid. Zet bijvoorbeeld je (push)meldingen uit, zodat je minder vaak getriggerd wordt om je telefoon te openen. Probeer sociale media alleen via je laptop of computer bij te houden, zodat je er niet continu mee bezig bent. Er bestaan ook apps die jouw mediagebruik monitoren en tips geven, bijvoorbeeld Moment. Tenslotte: gebruik bewust. Houd je schermtijd in de gaten en denk na over wat je aan het doen bent. Zoveel zal je niet missen, als je je telefoon om tien uur ’s avonds gewoon weglegt.

Dit artikel is onderdeel van onze serie over sociale media. Lees hier de rest van de artikelen.