Weesp wordt Amsterdam

De Weespenaren hebben gesproken: ze willen aansluiting bij Amsterdam. De hoofdstad is straks dus een stadsdeel rijker. Maar wat betekent dit voor Amsterdam? Waarom moet Weesp er überhaupt bij? En waar lígt het eigenlijk? De aanstaande fusie roept de nodige vragen op: tijd voor antwoorden.

Fusies van gemeenten zijn in Nederland de normaalste zaak van de wereld. Aan het begin van de vorige eeuw telde ons klein kikkerlandje ruim 1100 gemeenten, waarvan er nu nog maar 380 over zijn. En dat zullen er in de toekomst nog minder worden. De meest recente fusie in de regio Amsterdam is die van Bussum, Naarden en Muiden. De drie voormalige gemeenten vallen sinds 2016 onder de naam Gooise Meren. Oorspronkelijk zou Weesp daar ook onderdeel van uit gaan maken, maar daar stak Bussum tot tweemaal toe een stokje voor. Op aandringen van de provincie kwam de gemeenteraad tot de conclusie dat ze niet zelfstandig verder konden gaan. Pas toen kwam Amsterdam in beeld als mogelijke fusiepartner.

Referendum

Hoewel de gemeenteraad van Weesp zich al had uitgesproken voor aansluiting bij Amsterdam, heeft het Comité Zelfstandig Weesp middels een handtekeningenactie een referendum afgedwongen. Die werd op 21 maart tegelijk met de gemeenteraadsverkiezingen gehouden: 56,5% van de Weespenaren verkoos Amsterdam boven Gooise Meren. Het referendum verkreeg daarna nog landelijke aandacht toen een verslag van AT5 in Zondag met Lubach terecht kwam. Uiteindelijk hakte de gemeente in de week na het referendum de knoop door: Weesp gaat zich bij Amsterdam aansluiten.

“Als het strand bij Zandvoort wordt aangeduid als ‘Amsterdam Beach’, waarom zou Weesp dan niet ‘Small Amsterdam’ gaan heten?”

Een snelle rondgang leert dat de gemiddelde Amsterdammer eigenlijk niet zo veel van Weesp afweet. Een nadere introductie: de gemeente Weesp telt bijna 19.000 inwoners en is qua oppervlakte net zo groot als stadsdeel Zuidoost, waar het ook aan grenst. Aan de westelijke kant ligt het Amsterdam-Rijnkanaal, en de Vecht loopt dwars door de gemeente heen. Het gebied ten oosten van deze rivier is beschermd natuurgebied. Ook het zuidelijke deel van de gemeente is onbewoond. De vestingstad is bijna net zo oud als Amsterdam en telt naast drie traditionele windmolens en twee forten ook ruim tweehonderd rijksmonumenten, waaronder veel zeventiende-eeuwse gebouwen. Aan historisch karakter geen gebrek.

De vraag is wat Weesp, naast bovengenoemde pracht, Amsterdam nog meer kan bieden. De potentie zit hem wellicht in de mogelijke toeristenspreiding. Als het strand bij Zandvoort in de vakantiefolders wordt aangeduid als ‘Amsterdam Beach’, waarom zou Weesp dan niet ‘Small Amsterdam’ gaan heten, zo vroeg Weespenaar Klaas Dijkstra zich af. Een lucratieve business, in theorie, maar Amsterdam Marketing laat weten dat ze vooralsnog geen plannen hebben om Weesp beter op de toeristenkaart te zetten dan het nu al staat. De toeristen moeten het doen met twee zinnetjes over Weesp in de brochure Castle & Gardens, maar op de website van I Amsterdam is meer te vinden op de pagina over de stad aan de Vecht.

Toevluchtsoord

Misschien zal Weesp na de fusie dan niet meteen worden platgelopen door toeristen, maar er is een andere groep die het om verschillende redenen wellicht ziet zitten om naar Weesp te verhuizen, juist als toevluchtsoord om die toeristen te mijden. Recente cijfers laten namelijk zien dat de Gooi- en Vechtstreek, waar Weesp onderdeel van uitmaakt, de afgelopen twee jaren te maken heeft gehad met een daling van het aantal toeristen. En, misschien nog wel belangrijker, gemiddeld zijn de woningen in Weesp nu nog bijna vijftig procent goedkoper dan in de hoofdstad. Wonen in een ‘buitenwijk’ van Amsterdam met een geheel eigen historisch karakter zal voor veel mensen aantrekkelijk klinken. Bovendien gaat de bereikbaarheid tussen de twee gemeenten de komende jaren vooruit en worden de recreatieve tussengebieden beter op elkaar aangesloten. Hierdoor wordt het makkelijker om in Weesp te wonen en in Amsterdam te werken.

Voorlopig blijven Weesp en Amsterdam overigens nog twee aparte gemeenten. Voor nu is er slechts sprake van een ambtelijke fusie, die er in eerste instantie voor moet zorgen dat Weesp zijn ambtelijke zoals onderbezetting en overbelasting weer op orde krijgt. Het zal nog even duren voordat Weesp officieel onderdeel uit gaat maken van Amsterdam. Voor een bestuurlijke fusie is er namelijk een wetswijziging nodig die verschillende partijen en instituties moeten goedkeuren. Dat zal op zijn vroegst in 2022 gebeuren. Genoeg tijd om Weesp te leren kennen dus, zodat Amsterdammers zich er tegen die tijd ook thuis voelen.