Zaak Holleeder: familiedrama én onderwereldvete

Willem Holleeder, of ‘de Neus’, wordt in verband gebracht met zeven liquidaties in het onderwereldcircuit. De rechtszaak heeft, ondanks de serieuze beschuldigingen, veel weg van een sensationele serie.

Bij de ingang van de zwaarbeveiligde Bunker in Amsterdam Osdorp is het sinds de start van het proces Holleeder elke dag druk. De week dat Astrid, de jongste van de Holleeder-zussen, getuigt, is het een gekkenhuis. Mensen die een plekje willen bemachtigen op de publieke tribune staan al sinds 5:00 uur in de rij. Het lijkt bijna alsof het publiek wacht op een nieuwe aflevering van een spannende serie: de meesten hebben Astrids boeken gelezen en willen nu zien hoe het allemaal afloopt. De eerste keer dat Astrid Holleeder tegenover haar broer in de rechtbank verscheen, waren de verwachtingen hooggespannen: “Ik denk dat het wel leuk wordt vandaag,” klinkt het uit de rij.

Het circus dat heerst rondom de Holleeder-zaak zorgt ervoor dat problemen met de coördinatie van publiek, media en getuigen in veelvoud aanwezig zijn. Als iedereen na de lange wachttijd eindelijk naar binnen mag, wordt de pers samen met het publiek achter een glazen scherm geplaatst. Bedreigde journalisten Paul Vugts en John van den Heuvel zitten op een beschermde plek. De afstand tussen het kogelvrije glas, waar het publiek achter zit, en de rechters, die voor in de zaal zitten, is zo groot dat er overal televisieschermen zijn geplaatst. Zo kunnen alle aanwezigen het proces volgen. Willem Holleeder en zijn advocaat Sander Janssen, die overigens de eerste dag van Astrids verhoor te laat was door een vertraagde trein, zitten ook vrij ver van de publieke tribune. Hierdoor is alleen de rug van Willem Holleeder te zien – en soms zijn beroemde neus. Komende week staat het in de planning om een videoverbinding tussen de Bunker en de Rechtbank Amsterdam op te zetten, zodat meer publiek de rechtszaak kan volgen. Kortom: bij zo’n grote rechtszaak als die van Holleeder komt veel geregel kijken.

Zus Astrid in de hoofdrol

Tijdens haar getuigenis is Astrid, net als haar zus Sonja, enkel zichtbaar voor de rechters, de officieren van justitie en Holleeders advocaat. ‘Wim,’ zoals Astrid haar broer noemt, kan zijn zus niet zien. Wellicht vindt ze het moeilijk om haar broer onder ogen te komen en daarnaast geniet Astrid bescherming door het gevaar dat bij haar getuigenis komt kijken. Haar stem echter, is voor iedereen te horen. De vraag is of Astrid net als haar zus Sonja geëmotioneerd zal raken bij haar verklaring. “Ze liet zich wel uit de tent lokken,” zei iemand uit het publiek toen Sonja fel reageerde op vragen van advocaat Sander Janssen. De verklaringen van de zussen en andere getuigen zijn cruciaal voor dit proces, waar geen technisch bewijsmateriaal beschikbaar is, zoals dna. Daarom is het van groot belang dat de verklaringen van de zussen al dan niet als betrouwbaar worden beschouwd door de rechtbank.

Het publiek wacht dus, als bij de cliffhanger van een serie, op een instorting die Astrids verklaring teniet zou doen. Hoewel ook de jongste zus van Holleeder soms emotioneel wordt tijdens haar verklaring, is ze niet zo uitgevallen tegen haar broer als Sonja. Astrid benoemt vooral dat ze zich schuldig voelt over haar getuigenis. “Het is niet natuurlijk om je eigen familie te verraden,” zegt Astrid hierover. “Ik vind het heel zielig voor hem. Als je het hebt over verraad is dit natuurlijk het ultieme verraad,” stelt ze over haar verklaring, die ervoor zou kunnen zorgen dat haar broer straks levenslang vastzit. De uitspraken van Astrid laten zien hoe paradoxaal de zaak is: eigenlijk voelt het als een gigantisch familiedrama, maar door de zeven liquidaties waar Holleeder mee in verband wordt gebracht, is dit na Passage dé rechtszaak over de Amsterdamse onderwereldvete.

Losgeld Heineken-ontvoering

Holleeder en van Hout tijdens het Heineken-ontvoering proces.
Bron: Rob Bogaerts / Anefo

De liquidaties waarvan Holleeder in deze zaak wordt beschuldigd, worden gek genoeg nauwelijks genoemd. Het gaat, zoals in eerdere delen van het proces, met name over het losgeld van de Heineken-ontvoering. Hier moeten de verschillen tussen de verklaringen van de Neus en de getuigen gevonden worden. Ook de nieuwe tapes die Astrid Holleeder bij het Openbaar Ministerie aanleverde, kunnen de doorslag maken deze week. De grootste ontwikkeling tot nu toe is Astrids aantijging tegen Sjaak B., die ze specifiek noemde als betrokkene bij de moord op Cor van Hout. Zo blijft de zaak spannend en sensationeel, het lijkt bijna alsof Astrid deze plot twist bewust heeft gepland.

Naast Astrid Holleeder zijn Peter R. de Vries en de kroongetuigen, Fred R., Peter de la S., en de anonieme Q5, ook nog aan de beurt om plaats te nemen in het getuigenhokje. Daarna pas gaat de inhoudelijke behandeling van start. De planning is hier te vinden. Kortom: we kunnen nog veel verwachten van het proces Holleeder en de ontwikkelingen zullen op de voet gevolgd worden door zowel de media als fanatieke geïnteresseerden. Een ding is zeker: de zaak zou verfilmd kunnen worden tot een goede true crime serie.