The Gospel According to André: ‘meer dan een cliché modedocumentaire’

The Gospel According to Andre - Promofoto.

Tijdens de Europese première van The Gospel According to André afgelopen week konden, behalve de aanwezige modeliefhebbers, ook hun introducés anderhalf uur genieten van de nieuwe documentaire van Kate Novack. Uit het interview met de regisseuse naderhand bleek dat ook zij de kracht van de documentaire niet in het onderwerp vindt zitten.

Kleding heeft een transformatiekracht en er is niemand die dit beter begrijpt dan de flamboyante, capedragende Andre Leon Talley. ‘A cape is royal, you walk, talk and act different when you’re wearing a cape’ aldus Talley.

In de modewereld kan niemand om hem heen. Als Afro-Amerikaanse man met een lengte van bijna twee meter en een bombastisch stemgeluid trekt hij veel aandacht in een merendeels blanke industrie. In de documentaire komen veel collega’s en ontwerpers aan het woord, afgewisseld met archiefbeelden.

Talley heeft een beschermde jeugd genoten in North-Carolina met het stijlvolle zondagse kerkbezoek als het hoogtepunt van zijn week. De stijl en klasse van zijn nette oma en de chique Afro-Amerikaanse kerkgemeenschap hebben hem geïnspireerd om het te maken in de modewereld. Een cultuurcentrum was zijn woonplaats zeker niet, maar in de openbare bibliotheek ontsnapte de jonge André hieraan door Vogue’s te verslinden. Deze tijdschriften deden hem verlangen naar een wereld vol elegantie.

Dit verlangen leidde hem naar de prestigieuze Ivy League universiteit Brown, waar hij in 1970 door een beurs kon beginnen aan zijn studie Frans. Hier vond hij gelijkgestemden, waardoor zijn liefde voor mode nog beter tot uitdrukking kon komen. Na zijn studie is hij naar New York City verhuisd, waar hij de legendarische Diana Vreeland (ex-hoofdredacteur van Vogue en Harper’s Bazaar) heeft ontmoet. Vreeland introduceerde hem in de New Yorkse modegemeenschap en bezorgde hem een baan bij Interview, het tijdschrift van Andy Warhol. Hierna ging het snel voor Talley, die een paar jaar later aan de slag kon bij Vogue en uitgroeide tot een van de belangrijkste figuren in de mode-industrie. Bevriend met en geliefd door iedereen, van Valentino tot Anna Wintour.

Andre Leon Talley.
Bron: Judy Eddy/WENN

Maar, deze film is alles behalve een cliché modedocumentaire. In een documentaire over een Afro-Amerikaanse man, die opgroeide in het gesegregeerde zuiden tijdens de tumultueuze jaren zestig, met een belangrijke positie in een overwegend blanke industrie, is het onderwerp racisme onvermijdelijk. Het blijkt een oncomfortabel onderwerp voor Talley te zijn. Als kijker krijg je het gevoel dat hij er niet graag over praat, net zo min als over zijn liefdesleven. Hoewel hij er verder niet op in gaat, merk je aan alles dat hij het betreurenswaardig vindt dat hij nooit een relatie heeft gehad, of überhaupt verliefd is geweest. Mode is de enige liefde in zijn leven.

Wanneer het over racisme gaat, maakt hij duidelijk dat hij hierboven probeert te staan. ‘You don’t make a loud noise, you don’t scream, you don’t say: look I’m black and I’m proud, you just do it’ aldus het mode-icoon.  Deze instelling maakt de scene waarin Talley vertelt dat sommigen in de industrie hem Queen Kong noemen des te aangrijpender. Na het verhaal voel je de hele zaal met hem meeleven terwijl er een traan aan zijn ogen ontsnapt.

The Gospel According to André weet een goed beeld te schetsen van het leven en de carrière van deze unieke man. Wat Talley meer maakt dan een stereotype modefiguur is zijn encyclopedische kennis van cultuurgeschiedenis en de diepgewortelde liefde die hij koestert voor de verhalen die met kleding kunnen worden verteld. Mode gaat namelijk eigenlijk over niets anders dan het vertellen van verhalen met kleren en niemand vertelt die verhalen beter dan André Leon Talley. Zonder het expliciet te melden, toont deze documentaire dat zijn invloedrijke positie in de overwegend blanke modewereld zijn revanche op rassendiscriminatie is geweest.

The Gospel According to André
Kate Novack
Documentaire, biografie
IDFA 2017
94 minuten
★★★★★

De documentaire is nog tot en met morgen te zien op IDFA.