De betaalmuren van kranten schieten tekort

Foto: Wilfred Iven

Een paar afleveringen geleden schreef ik dat het voor jullie tijd is om te gaan betalen voor journalistiek. Maar eigenlijk neem ik het jullie niet kwalijk als jullie dat nog niet zijn gaan doen. De betaalmuren van het gros van de Nederlandse media zijn een wassen neus.

Bijna alle websites van Nederlandse kranten en tijdschriften hebben een betaalmuur. Op de websites staan ofwel alle artikelen ofwel de langere artikelen achter de betaalmuur. Zo zijn bij de Volkskrant de nieuwsberichten gratis, maar moet er betaald worden voor de langere artikelen en bij De Correspondent staan alle artikelen achter de betaalmuur. Alleen bij het Algemeen Dagblad wordt alles gratis weggegeven.

Het ‘freemium’-systeem waar niet alleen de Volkskrant, maar ook Het Parool, Trouw, De Telegraaf en De Groene Amsterdammer mee werken, is de meest voorkomende betaalmuur. Het voordeel hiervan is dat de website ook niet-betalende bezoekers trekt en dat goed is voor de advertentie-inkomsten van de website. Maar we weten inmiddels dat rekenen op veel advertentie-inkomsten niet reëel is voor nieuwsmedia: de markt is al bijna helemaal overgenomen door Facebook en Google.

Adder onder het freemiumgras

Hartstikke goed dus dat de media de lezers om geld vragen als ze hun artikelen willen lezen, maar er zit toch een addertje onder het gras. Op Facebook en andere sociale media geven diezelfde journalistieke media de artikelen die achter de betaalmuur staan gratis weg. Met een iets andere link kan ineens iedereen die artikelen lezen. Zonder ervoor te betalen. Er staat dan wel bij dat dit normaliter een betaald artikel is, maar wie let daar dan nog op?

Voor media als De Correspondent of Follow the Money zou dit een manier kunnen zijn om de lezers gratis kennis te laten maken met hun content, omdat het anders door de betaalmuur niet bereikbaar is. Maar waarom zou je met een freemium-systeem nóg meer artikelen weggeven?

Beperkte hoeveelheid

Dat moeten ze bij NRC Handelsblad ook gedacht hebben: in september 2015 hebben ze daar de boel op slot gegooid en alle artikelen achter een betaalmuur gezet. Ook als je via sociale media op de website komt, zit je vast aan een maximum van vijf gratis artikelen per maand. Deze metered-betaalmuur wordt ook gebruikt door het Financieel Dagblad en The New York Times.

Door zo’n betaalmuur worden lezers gedwongen om te gaan betalen. Blendle is een voorbeeld van een goedwerkende betaalmuur, maar daar staan dan ook alle artikelen achter de muur. De methode van zowel het freemium-model als artikelen gratis weggeven op sociale media geeft een dubbel signaal af aan de lezers. Het is alsof de uitgevers zeggen: we hebben liever wel dat je betaalt, maar als je dat niet doet vinden we het eigenlijk ook wel prima.

Tweerichtingsverkeer

Het blijft natuurlijk tweerichtingsverkeer: de lezers moeten gaan betalen voor journalistiek, maar dan moet de journalistiek daar wel meer om gaan vragen. Zoals ik eerder in het artikel ‘Het is tijd om te gaan betalen voor journalistiek’ ook al schreef, ligt een deel van die verantwoordelijkheid bij de lezer, maar zo lang de uitgevers hun artikelen niet achter een waterdichte betaalmuur zetten, wordt de lezer niet gedwongen te betalen voor de artikelen. Dan blijft de uitgever afhankelijk van het huidige verdienmodel dat niet meer werkt.

Uitgevers hebben dus eigenlijk geen keuze: het aantal abonnees loopt terug en de advertenties leveren minder op dan vroeger, dus de geldstroom droogt langzaam op. Toch blijven de meesten op hun handen zitten en bidden dat het wel goed komt. Maar het oneindig weggeven van artikelen leidt tot een nog verdere daling van de waarde van de artikelen en op ten duur tot het verdwijnen van kwaliteitsjournalistiek.

De media hebben het dus zelf in de hand: maak je lezers duidelijker dat er betaald moet worden voor de producten en gooi alle artikelen achter een betaalmuur. Krantenabonnementen zijn de toekomst niet en van advertenties wordt alleen Mark Zuckerberg nog rijk.