Alles voor de bühne

Thijs Booden

Ik ben vastgelopen. Een column schrijven lijkt makkelijk – je hebt een mening en die schrijf je op. Alleen komt die mening niet zomaar uit de lucht vallen. Daar moet je lang en goed over nagedacht hebben. Je wilt, net als politici, het volk niet laten vallen.

Mijn ritueel als ik vastloop: koffie drinken, sigaret roken, kranten bladeren, Tjeenk Willink bellen, nog een koffie drinken, ijsberen en vooruit, nog een sigaret. Op de achtergrond staat NPO aan, en al wekenlang domineert de vastgelopen formatiepoging het nieuws en de praatprogramma’s. Ik probeer er een mening over te vormen, maar ik blijf in een tweestrijd staan. Als ik de politici op televisie zie, denk ik: doen ze nou écht alles voor de bühne?

Normaal gesproken zou een type als Rutte helemaal geen formateur nodig hebben

Mark Rutte heeft gelijk als hij zich niet tot Jesse Klavers morele ondergrens wil verschuiven, (centrum)rechts heeft immers gewonnen en links heeft, hoe je het ook wendt of keert, keihard verloren. De kiezer heeft gekozen voor VVD, PVV en CDA – dat is een duidelijk signaal. Maar Ruttes souplesse, waar hij om wordt geroemd, laat hem in de steek. Normaal gesproken zou een type als Rutte helemaal geen formateur nodig hebben.

Klaver houdt een schijnvertoning voor de bühne, zoals ze immers allemaal doen, maar ik vraag me af of het publiek hierop zit te wachten, laat staan blij mee is. Een morele ondergrens bereiken is nogal wat, en ik vrees dat die ondergrens nogal hoogt ligt bij de GroenLinks-voorman. Desalniettemin heeft ook hij een punt: wat er met de PvdA gebeurde (regeren met VVD met als gevolg groot zetelverlies), gaat onze partij niet overkomen.

D66-leider Alexander Pechtold heeft Gert Jan Segers van de ChristenUnie een wensenlijstje voorgelegd dat maar even moest worden ondertekend, waanzin natuurlijk. Daar waar Rutte en CDA’er Sybrand Buma hebben gepoogd tot een akkoord te komen met Klaver, heeft Pechtold geen enkele intentie gehad om met de christenpartij te praten, laat staan te regeren. Maar goed, ook Pechtold weet dat zijn plannen alleen bereikt kunnen worden met groen (klimaat) en links (voltooid leven).

De bühne begrijpt alle afwegingen en wil nu eens actie zien

Buma wilde niet bewegen in gesprek met Klaver. Waar de VVD als rechtse partij bekendstaat en CDA als centrumrechts, bleek Rutte iets te willen schuiven naar het midden en Buma niet. Zo werkt politiek niet en zo werkt paars niet. Ondanks enige puinhopen na acht jaar paars, heeft het kabinet vooral een kleur van de gulden middenweg. Maar ook Buma snap ik enigszins: als Klaver niet wil, waarom zou hij dan wel willen afwijken van zijn standpunten?

Ik snap jullie allevier, maar naar mijn mening moeten jullie de bühne loslaten. De bühne heeft jullie door. Wat ik hierboven heb geschreven is geen baanbrekend nieuws, maar een observatie van wat er al maanden gaande is. Het publiek begrijpt alle afwegingen en wil nu eens actie zien. Niet alleen jullie moeten leren van het PvdA-debacle, ook het publiek leert ervan. Het zal niet nog eens gebeuren, we begrijpen nu hoe moeilijk dat hele regeren wel niet is.

Mij is het alsnog gelukt om een column te schrijven. Zo moeilijk bleek het niet te zijn. Nu zijn jullie aan zet, akkoord?