Het feminisme laat zich niet in een golf stoppen

Omslag van de zine . © Ivy Vance

Vera Kurpershoek schrijft het afsluitende artikel voor de FeminisMei reeks over hoe het huidige feminisme zich manifesteert. En dat is niet hetzelfde als in de tijd van de Dolle Mina’s.

“Waar blijft de woede?” vroeg journalist Roderick Veelo aan Hadjar Benmiloud, hoofdredactrice van het feministisch platform Vileine. ‘Waar blijft de opstand?’ Het is een terugkerende vraag binnen het feministisch debat. De onzichtbaarheid van het feministisch protest is ook in de artikelen die zijn geschreven voor de FeminisMei reeks van Red Pers een rode draad.

Columniste Frederique Teillers schreef dat we ons (nog) niet in een nieuwe feministische golf bevinden. Maar waar moet het hedendaagse feminisme aan voldoen om een ‘golf’ genoemd te worden? Linda Duits, schrijfster van het boek Dolle mythes, neemt ‘massale mobilisatie’ als criterium voor een golf. ‘Met één Women’s March ben je er nog niet,’ zegt Duits in een interview met de Trouw.

Feministen voeren geen echt protest meer, zo luidt de mening: protesteren doe je op straat

Er is te weinig (fysiek) protest, luidt hun kritiek en de hedendaagse feministen zijn te afwachtend in vergelijking met het feminisme van de tweede helft van de vorige eeuw. Feministische platforms waar vrouwen schrijven over urgente problematiek en internet-protest waarop wordt opgeroepen seksistische en racistische websites te boycotten zijn volgens Teillers ‘halfbakken acties vanachter de computer’. Ze typen grote woorden in capslock maar hun daden blijven uit. Feministen voeren geen echt protest meer, zo luidt de mening van velen: protesteren doe je immers op straat.

Stroomversnelling

Women in Tech
Women in Tech

Maar dit is onzin. We kunnen niet verwachten dat de geschiedenis zich op eenzelfde manier voltrekt. Het feminisme is een stroming die met haar tijd meegaat en wordt beïnvloedt door sociale, economische en politieke ontwikkelingen.

De komst van het internet in de jaren negentig zorgde ervoor het feminisme in een technologische stroomversnelling kwam. Feministische literatuur en teksten verspreidden zich en werden toegankelijk voor een grotere groep mensen. Op feministische websites deelden vrouwen van over de hele wereld hun ervaringen met elkaar. Er ontstond een gevoel van een global sisterhood die ondenkbaar was vóór het internet.

Deze massale ontwikkeling lijkt te voldoen aan het criterium van een ‘golf’, zoals opgesteld door Duits. Echter mag het deze naam volgens haar niet dragen. Massale mobilisatie vindt blijkbaar alleen plaats in de fysieke wereld.

Het feminisme is een rivier met nu en dan een stroomversnelling, maar het ligt niet stil

De kern van de discussie is te wijten aan het gebruik van de golven-metafoor. De term ‘golf’ suggereert een begin, een piek en een einde waarna het zich wel of niet zal herhalen. Door het op deze wijze te bestuderen lijkt het alsof het feminisme door de geschiedenis heen en in de moderne tijd dus weer, enige perioden stil ligt. Dit is echter niet het geval. Het feminisme is een rivier met nu en dan een stroomversnelling, maar het ligt niet stil.

Gelijke behandeling

In de huidige stroomversnelling is het feminisme intersectioneel, waarin het strijdt voor gelijke behandelingen voor iedereen. Deze inclusiviteit en gelijkheidsaardigheid krijgen alleen spandoeken en banieren niet voor elkaar. Dat werd afgelopen winter duidelijk tijdens de vele Women’s Marches, waar het overgrote deel van de mensen wit was en waar racisme, seksisme, transfobie, islamofobie en able-ism sterk aanwezig waren op de velden waar gedemonstreerd werd voor gelijkheid.

Het moderne feminisme maakt gebruik van een bottom-up benadering waar de focus ligt op de bron van ongelijkheid. Ouders, scholen en media hebben de verantwoordelijkheid het goede voorbeeld te verschaffen voor hun kinderen, waar afstand wordt gedaan van racistische stereotypen en genderrollen. Het protest wordt niet beter door enkel te kijken naar hoe het vroeger ging. De huidige feministische ‘rivier’ is er één die met de dag meer uit haar oevers treedt en terrein wint. Net zo divers als de mensen waar het feminisme voor strijdt is het protest waarin het zich voordoet.

Dit was het laatste artikel in onze thema maand over het feminisme, benieuwd welke artikelen onze redacteuren nog meer over het thema hebben geschreven? Bekijk ze op onze FeminisMei-pagina.