Hoofddoeken bij de politie? Doe (nog) maar niet

Thijs Booden

Op de voorpagina van het Parool stond met grote letters: ‘Wat is er tegen een agent met hoofddoek?’ Misdaadjournalist Paul Vugts slaat in zijn stuk de plank niet volledig mis, maar vergeet wel het een en ander in zijn conclusie. Willen we namelijk wel meer onrust in een polariserende samenleving?

Volgens het stuk van Vugts zijn de belangrijkste obstakels voor hoofddoeken bij de politie de neutraliteit en de scheiding tussen kerk en staat. Straalt een agente met een hoofddoek immers wel uit er voor iedereen te zijn? Laat een agente zich niet beïnvloeden door haar afkomst en geloof?

Vugts vindt dit discutabel: autochtone agenten laten zich waarschijnlijk evengoed leiden door hun achtergrond en referentiekader. Toch concludeert hij dat een rechter onafhankelijkheid moet uitstralen, maar een politieagent(e) vooral onderdeel moet uitmaken van de samenleving.

Onderdeel uitmaken van de samenleving is wat anders dan een weerspiegeling zijn van die samenleving. Meer moslims bij het politiekorps? Goed idee, ik ben voor. Zij kennen de cultuur en taal in sommige wijken waarschijnlijk beter. Maar over de scheiding tussen kerk en staat wordt wel erg makkelijk heen gekeken.

Ondanks dat de scheiding niet direct in de wet staat, komt het wel voort uit de grondwettelijke vrijheid van godsdienst, een belangrijk fundament van onze samenleving. De politie is onderdeel van onze overheid, dient ten alle tijden objectief te blijven (of in ieder geval te ogen) en staat hier dus niet vrij van.

Desalniettemin klopt het wel wat Vugts suggereert: zijn autochtone politieagenten dan wel volledig objectief? Dat lijkt ook niet het geval – kijk maar naar de probleemgevallen omtrent het etnisch profileren. Met hoofddoek of zonder: voor de afkomst en objectiviteit van een agente maakt het niet uit. Het kan hooguit van symbolisch belang zijn, de neutraliteit van het beroep die wordt uitgestraald door het uniform (hoewel de waarde hiervan overigens niet onderschat moet worden).

Ik vind het alleen onterecht dat Vugts de vraag opsplitst in twee delen, maar het eerste deel onbeantwoord laat. De vraag of een agente met hoofddoek voldoende uitstraalt er voor iedereen te zijn zie ik liever beantwoord worden. Ik denk namelijk dat die uitstraling juist averechts gaat werken, en dat de politie voor grotere problemen komt te staan.

De discriminatiekaart zal, terecht of onterecht, hoe dan ook gespeeld worden. Een politieagent met een keppeltje die een moslim aanhoudt of andersom: het gaat heibel opleveren. Houdt die agent mij bewust aan omdat ik moslim ben of omdat ik joods ben?

Er zullen felle discussies over ontstaan, zoals dat nu ook al het geval is met het etnisch profileren. De politie heeft nu in ieder geval nog enigszins de uitstraling van objectiviteit. Het ambt staat al onder grote druk vanwege het probleem met etnisch profileren, moet daar nu een nieuwe mogelijkheid tot discussie bijkomen?

In een polariserende samenleving, waarbij partijen als DENK en PVV grote aantallen stemmen krijgen, lijkt het mij niet wenselijk dat er een nieuwe reden komt om de druk op de politie op te voeren. Het argument dat het toestaan van hoofddoeken kan helpen om meer moslims aan te trekken doet niet ter zake wat mij betreft.

Niet alles hoeft te wijken voor het geloof. Als mensen alleen ergens willen werken als ze hun geloof kunnen uitdragen, dan is het jammer maar helaas. Dan maar niet bij de politie. Hetzelfde geldt voor keppeltjes en kruizen.

Begrijp mij niet verkeerd: ik wil ook graag dat het zou kunnen. Sterker nog, in een ideale wereld zou een politieagent met een hoofddoek of een keppeltje niets uit moeten maken. Ik vrees echter dat de samenleving er nog niet klaar voor is.

Er zijn nog altijd tegenstellingen in de religieuze werelden, er is onrust, er is haat en nijd. De politie moet daarin voor meer rust zorgen, niet voor minder. Met het openlijk uitdragen van geloofsovertuiging vrees ik dat het ambt juist voor nog meer polarisatie zal gaan zorgen, hoe onterecht dat ook is.

Het gaat er niet om wat ideaal is, het gaat er om wat wenselijk is. Ik snap de beweegredenen: meer moslims bij de politie zou erg kunnen helpen om criminaliteit en andere problemen aan te pakken. Anno 2017 moet ik alleen concluderen dat het niet wenselijk is.

Wij zijn er hier in Nederland nog niet aan toe. Voorbeelden geven uit andere landen waar het wel lukt, wat de NOS en het Parool aankaarten, is een drogredenering. Nederland valt niet te vergelijken met de Verenigde Staten of met Engeland.

Negentig procent van de agenten is erop tegen. Ik weet niet of zij mijn bezwaren delen of andere aanhouden, maar veel draagvlak heeft het plan nog niet. Meer onrust in een al polariserende samenleving, dat willen we niet. Ik zeg: zet het even in de ijskast, wacht enkele jaren, en hopelijk lukt het dan wel.