Dit is het geheim achter het personage Frank Underwood

House of Cards

Wat hebben Don Draper, Walter White en Dexter met elkaar gemeen? Het antwoord: ze behoren tot de meest geliefde antihelden van de televisie. Met de start van een nieuw seizoen House of Cards in het verschiet geeft Thijs Booden antwoord op de vraag waarom we zo houden van de ultieme antiheld, Frank Underwood. 

(Let op: spoiler alert!)

“Moments like this require someone like me. Someone who will act. Who will do what no one else has the courage to do. The unpleasant thing. The necessary thing.” Frank  Underwood (Kevin Spacey) is meedogenloos, neemt geen halve maatregelen en doet wat andere mensen niet doen: hij vermoordt een hond met zijn blote handen. Het is de allereerste scène van House Of Cards en waarschijnlijk een van de meest treffende openingsscènes ooit, omdat de schrijvers het karakter van Underwood in een paar woorden en beelden blootleggen.

House Of Cards is de immer populaire  Netflix-serie over politiek in het Witte Huis, die eind mei aan haar vijfde seizoen begint. Underwood wil graag president worden (en blijven) en laat daar vanaf het eerste seizoen geen gras over groeien. Hij is een bikkelharde politicus uit het Democratische kamp en getrouwd met zijn evenzo ambitieuze vrouw Claire (Robin Wright).

Intentie en obstakel

Wat we in de eerste scène leren over Underwood, zien we in de loop van de serie telkens terug. Hij is meedogenloos, aangezien hij zijn vrouw Claire chanteert en onder druk zet en zijn vrienden Freddy (Reg E. Cathey) en Doug (Michael Kelly) laat vallen. Met verschillende liquidaties en het bedreigen van de minister van Buitenlandse Zaken Cathy Durant (Jayne Atkinson) neemt Underwood geen halve maatregelen. En hij doet voornamelijk wat andere politici, niet doen: het volk de keiharde waarheid vertellen.

In een goede drama(serie) draait het verhaal eigenlijk maar om twee aspecten: intentie en obstakel. Het hoofdpersonage wil iets bereiken (intentie), maar iets staat hem of haar in de weg (obstakel). Kijk je favoriete dramaseries en films er maar op na.

In House Of Cards is de intentie duidelijk. Underwood wil de machtigste man op aarde worden en blijven: president van Amerika. In de afgelopen seizoenen pareerde Underwood al verscheidene obstakels en die Underwood wist te pareren. In seizoen vijf lijkt het grote obstakel Underwoods nieuwe Republikeinse politieke tegenstander.

De ware aard van Underwood is geen geheim meer voor ons.

“De keuzes die een mens onder druk maakt, openbaren zijn of haar ware karakter. Hoe hoger de druk, hoe groter de openbaring, hoe dichter keuzes die het personage maakt bij zijn ware persoonlijkheid liggen,” stelt Amerikaans docent creatief schrijven Robert McKee in zijn boek Story.

Door de vier seizoenen heen maakt Frank Underwood vaak keuzes onder druk. Journaliste Zoë Barnes (Kate Mara) is dicht bij het ontrafelen van de geheimen van Underwood, als hij besluit om haar voor de trein te gooien. De ware aard van Underwood is geen geheim meer voor ons.

Inleven vs sympathiseren

Hoe komt het dan dat we toch telkens hopen dat hij wint? Scenarioschrijver en vooraanstaand docent John Truby beschrijft in zijn boek The Anatomy Of Story een aantal factoren waarmee je de voorwaarden schept voor een goede protagonist.

Ten eerste moet de hoofdpersoon fascinerend zijn, en alleen al zijn uitspraken en de blik in zijn ogen zorgen ervoor dat Underwood dat is. Daarnaast moet het publiek zich kunnen identificeren met het karakter, en dat lukt omdat we zijn intentie en obstakels kennen. En niet onbelangrijk: het publiek moet zich kunnen inleven in het karakter, maar hoeft zich er niet per se mee te sympathiseren.

Alles moet wijken voor het presidentschap, voor de absolute macht in de wereld

Goedkeuren zullen we nooit dat hij Zoë Barnes voor een trein gooit, maar we begrijpen wel waarom hij dat doet. Zoals we ook alle andere acties van Frank/Underwood terug kunnen redeneren tot zijn intentie: alles moet wijken voor het presidentschap, voor de absolute macht in de wereld.

Het belangrijkste is niet dat we alles goedkeuren wat Underwood doet, maar dat we begrijpen wat hem drijft: Underwood wil president van Amerika worden en blijven. En omdat we nu al vier seizoenen de acties van Underwood begrijpen, hij ons rechtstreeks in de camera toespreekt en we ons emotioneel betrokken voelen bij de toekomst van Underwood, zijn we ook van hem gaan houden. En dat is misschien nog wel het knapste van de schrijvers van House Of Cards.

House of Cards seizoen 5 is vanaf 30 mei te zien op Netflix.